Sevgili öğrenciler, bu soru İlk Türk devletlerindeki yönetim anlayışını ve hükümdarların meşruiyetini sağlayan temel inancı anlamamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Kurultay: Kurultay, İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü, önemli kararların alındığı bir danışma meclisi veya toydu. Hükümdarın yetkilerini denetleyebilir veya önemli kararlarda etkili olabilirdi, ancak hükümdara devlet yönetme yetkisini veren kutsal bir kaynak değildi.
- B) Töre: Töre, Türk toplumunun yazısız hukuk kuralları, gelenekleri ve görenekleriydi. Toplumsal düzeni ve adaleti sağlardı. Hükümdar bile töreye uymak zorundaydı, ancak töre, hükümdarın Tanrı tarafından görevlendirildiği inancını ifade eden bir kavram değildi.
- C) Kut: Kut, İlk Türk devletlerinde hükümdarların ve hanedan üyelerinin Gök Tanrı tarafından kendilerine verildiğine inanılan ilahi bir güç, yetki ve lütuftu. Bu inanca göre, Tanrı, devleti yönetme yetkisini belirli bir aileye (hanedana) bahşederdi. Hükümdar, bu "kut" sayesinde meşruiyet kazanır ve halkın gözünde Tanrı'nın temsilcisi olarak görülürdü. Soru metninde geçen "Tanrı tarafından görevlendirildiği ve devlet yönetme yetkisinin kutsal bir kaynaktan geldiği inancı" tam olarak "kut" kavramını açıklamaktadır.
- D) İkili Teşkilat: İkili Teşkilat, İlk Türk devletlerinde devleti doğu ve batı olmak üzere ikiye ayırarak yönetme biçimiydi. Genellikle doğuyu asıl hükümdar (Kağan), batıyı ise onun kardeşi veya bir yakını (Yabgu) yönetirdi. Bu, bir yönetim sistemiydi, ancak hükümdarın yetkisinin kutsal kaynağını açıklayan bir inanç değildi.
Bu açıklamalar ışığında, hükümdarların Tanrı tarafından görevlendirildiği ve devlet yönetme yetkisinin kutsal bir kaynaktan geldiği inancını ifade eden kavramın "Kut" olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
