Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen cümlenin yapı özelliğini bulmamız isteniyor. Cümleleri yapılarına göre ayırırken dikkat etmemiz gereken bazı temel noktalar vardır. Şimdi "Hem derslerine çalışıyor hem de part-time çalışıyor." cümlesini adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümleyi oluşturan temel yargıları (yüklemleri) bulalım. Bu cümlede iki ayrı yargı bulunmaktadır:
- Birinci yargı: "derslerine çalışıyor" (yüklem: çalışıyor)
- İkinci yargı: "part-time çalışıyor" (yüklem: çalışıyor)
- Gördüğümüz gibi, cümlede birden fazla yüklem var. Bu durum, cümlenin basit cümle olmadığını gösterir. Basit cümlelerde tek bir yüklem bulunur.
- Şimdi bu iki yargının (cümleciklerin) birbirine nasıl bağlandığına bakalım. Cümledeki "hem ... hem de ..." ifadeleri dikkatimizi çekiyor. Bu ifadeler, iki ayrı yargıyı birbirine bağlayan birer bağlaç görevi görmektedir.
- Cümleler, birden fazla yükleme sahip olduklarında ve bu yüklemler virgül veya noktalı virgül ile bağlanıyorsa "sıralı cümle" olur. Ancak bizim cümlemizde virgül veya noktalı virgül yerine "hem ... hem de ..." bağlaçları kullanılmıştır.
- Cümleler, birden fazla yükleme sahip olduklarında ve bu yüklemler "ve, ama, fakat, veya, ya da, çünkü, oysa, halbuki, hem ... hem de ..." gibi bağlaçlarla birbirine bağlanıyorsa "bağlı cümle" adını alır.
- "Birleşik cümle" ise bir temel cümle ve ona bağlı en az bir yan cümlecikten oluşur (örneğin, fiilimsi bulunan, şart kipiyle kurulan veya alıntı içeren cümleler). Bizim cümlemizde yan cümlecik değil, bağlaçla bağlanmış iki bağımsız yargı bulunmaktadır.
- Bu durumda, "Hem derslerine çalışıyor hem de part-time çalışıyor." cümlesi, iki ayrı yargıyı "hem ... hem de ..." bağlacıyla birbirine bağladığı için bir bağlı cümle özelliğini taşır.
Bu analiz sonucunda doğru cevabın C seçeneği olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
