KPSS Ses olayları (Ünlü düşmesi, Benzeşme, Yumuşama) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünlü düşmesi olayı gerçekleşmemiştir?

A) Bu ilerleme, herkesi şaşırttı.
B) Onun ömrü boyunca hep iyilik yaptı.
C) Olayın ayrıntıları henüz netleşmedi.
D) Bu çevrede yaşayanlar çok misafirperverdir.
E) Yumuşacık bir yatakta uyudu.

Merhaba sevgili öğrenciler! Ünlü düşmesi konusunu pekiştireceğimiz bu soruyu adım adım birlikte çözelim. Ünlü düşmesi, bir sözcük içindeki ünlünün çeşitli nedenlerle düşmesidir. Şimdi seçenekleri inceleyerek hangi seçenekte ünlü düşmesi olmadığını bulalım.

• A) Bu ilerleme, herkesi şaşırttı.

"İlerleme" sözcüğünün kökü "ileri"dir. "İleri" sözcüğüne "-leme" eki geldiğinde "i" ünlüsü düşmüş ve "ilerleme" olmuştur. Burada ünlü düşmesi vardır.

• B) Onun ömrü boyunca hep iyilik yaptı.

"Ömrü" sözcüğü "ömür" kelimesine iyelik eki "-ü" getirilerek oluşturulmuştur. "Ömür" kelimesindeki "ü" ünlüsü düşmüş ve "ömrü" olmuştur. Burada ünlü düşmesi vardır.

• C) Olayın ayrıntıları henüz netleşmedi.

"Ayrıntıları" sözcüğü "ayrıntı" kelimesine iyelik eki "-ları" getirilerek oluşturulmuştur. "Ayrıntı" kelimesi ise "ayrı" kelimesinden türemiştir. Ancak kelime türetilirken herhangi bir ünlü düşmesi olmamıştır. "Ayrı" kelimesi olduğu gibi kalmıştır. Bu nedenle ünlü düşmesi yoktur.

• D) Bu çevrede yaşayanlar çok misafirperverdir.

"Çevre" sözcüğü "çevirmek" fiilinden türemiştir. "Çevirmek" fiiline "-re" eki geldiğinde "i" ünlüsü düşmüş ve "çevre" olmuştur. Burada ünlü düşmesi vardır.

• E) Yumuşacık bir yatakta uyudu.

"Yumuşacık" sözcüğü "yumuşak" kelimesine küçültme eki olan "-cık" getirilerek oluşturulmuştur. Bu kelime türetilirken herhangi bir ünlü düşmesi olmamıştır. "Yumuşak" kelimesi olduğu gibi kalmıştır. Bu nedenle ünlü düşmesi yoktur.

Gördüğümüz gibi A, B ve D seçeneklerinde ünlü düşmesi varken, C ve E seçeneklerinde ünlü düşmesi yoktur. Ancak soruda "hangi seçenekte ünlü düşmesi olayı gerçekleşmemiştir?" diye sorulduğu için ve C seçeneğinde "ayrıntı" kelimesinin kökü olan "ayrı" kelimesinde ünlü düşmesi olmadığı için doğru cevap E seçeneğidir.

Cevap E seçeneğidir.