KPSS Ses olayları (Ünlü düşmesi, Benzeşme, Yumuşama) Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte ünsüz benzeşmesi (sertleşme) olayı gerçekleşmemiştir?

A) Bu ağaçtan düşen yaprakları topladık.
B) Sınavdan sonra kitapçığı kontrol ettim.
C) Olayın geçmişi hakkında detaylı bilgi verdi.
D) Her gün düzenli olarak koşmaktan keyif alır.
E) Sabahçı öğrenciler erken kalkar.

Merhaba öğrenciler! Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) konusunu bu soru üzerinden adım adım inceleyelim. Ünsüz benzeşmesi, sert ünsüzlerden (f, s, ş, h, p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimeye, yumuşak ünsüzlerden (b, c, d, g) biriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzün sertleşerek sert ünsüze dönüşmesi olayıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu ağaçtan düşen yaprakları topladık.

  Kelime: ağaçtan. "Ağaç" kelimesi "ç" sert ünsüzü ile bitiyor. "-dan" eki, "t" sert ünsüzüne dönüşerek "-tan" olmuş. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.

• B) Sınavdan sonra kitapçığı kontrol ettim.

  Kelime: kitapçığı. "Kitap" kelimesi "p" sert ünsüzü ile bitiyor. "-cık" eki, "ç" sert ünsüzüne dönüşerek "-çık" olmuş. Daha sonra "-çık" eki "-ı" iyelik ekini aldığında "k" ünsüzü yumuşayarak "ğ" olmuş. Ancak ilk aşamada ünsüz benzeşmesi vardır.

• C) Olayın geçmişi hakkında detaylı bilgi verdi.

  Kelime: geçmişi. "Geçmiş" kelimesi zaten "ş" sert ünsüzü ile bitiyor. Burada herhangi bir ek alırken ünsüz benzeşmesi olmamış. Sadece "-i" iyelik eki gelmiş.

• D) Her gün düzenli olarak koşmaktan keyif alır.

  Kelime: koşmaktan. "Koşmak" kelimesi "k" sert ünsüzü ile bitiyor. "-dan" eki, "t" sert ünsüzüne dönüşerek "-tan" olmuş. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.

• E) Sabahçı öğrenciler erken kalkar.

  Kelime: sabahçı. "Sabah" kelimesi "h" sert ünsüzüne benziyor gibi dursa da aslında sert ünsüzlerden değil. Ancak "-cı" eki "ç" sert ünsüzüne dönüşerek "-çı" olmuş. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.

Gördüğümüz gibi, C seçeneğinde altı çizili sözcükte ünsüz benzeşmesi olayı gerçekleşmemiştir.

Cevap C seçeneğidir.