Bir psikolog 100 farklı ergenle yaptığı görüşmelerde, hepsinin kimlik arayışı içinde olduğunu gözlemlemiş ve "Tüm ergenler kimlik arayışı içindedir" sonucuna ulaşmıştır. Bu akıl yürütme türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tümdengelim
B) Tümevarım
C) Analoji
D) Sembolik mantık
Merhaba gençler! Bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım. Unutmayın, her sorunun bir mantığı vardır ve bu mantığı çözmek bizi doğru cevaba götürür.
Öncelikle soruda verilen durumu dikkatlice okuyalım: Bir psikolog 100 ergenle görüşüyor ve hepsinin kimlik arayışı içinde olduğunu gözlemliyor. Bu gözlemlerden yola çıkarak "Tüm ergenler kimlik arayışı içindedir" şeklinde bir sonuca ulaşıyor.
Şimdi de seçenekleri inceleyelim ve bu akıl yürütme türünün ne olduğunu anlamaya çalışalım:
- A) Tümdengelim: Tümdengelim, genel bir kuraldan özel durumlara doğru yapılan akıl yürütmedir. Yani, önce genel bir doğru kabul edilir ve bu genel doğrudan yola çıkarak özel durumlar için sonuçlar çıkarılır. Örneğin, "Bütün insanlar ölümlüdür, Ayşe de insandır, o halde Ayşe de ölümlüdür" gibi. Bu sorudaki durum tümdengelim değil çünkü psikolog genel bir kuraldan başlamıyor, gözlemlerinden bir sonuca varıyor.
- B) Tümevarım: Tümevarım, özel durumlardan genel bir kurala doğru yapılan akıl yürütmedir. Yani, birçok özel durum gözlemlenir ve bu gözlemlerden yola çıkarak genel bir sonuç çıkarılır. Psikolog 100 ergenle görüşmüş ve hepsinde kimlik arayışı görmüş. Bu özel gözlemlerden yola çıkarak "Tüm ergenler kimlik arayışı içindedir" gibi genel bir sonuca varmış. Bu tam olarak tümevarım yöntemidir.
- C) Analoji: Analoji, iki farklı şey arasındaki benzerliklerden yola çıkarak yapılan akıl yürütmedir. Bir şeyin bir özelliğine bakılarak, benzer bir özelliğin başka bir şeyde de olabileceği düşünülür. Örneğin, "Araba benzinle çalışır, motosiklet de arabaya benziyor, o halde motosiklet de benzinle çalışır" gibi. Bu sorudaki durum analoji değil çünkü farklı şeyler arasında bir karşılaştırma yapılmıyor.
- D) Sembolik mantık: Sembolik mantık, önermeleri ve çıkarımları semboller aracılığıyla ifade etme ve bu semboller üzerinde işlem yapma yöntemidir. Bu sorudaki durum sembolik mantıkla doğrudan ilgili değil.
Gördüğümüz gibi, psikolog özel gözlemlerinden (100 ergenin kimlik arayışı içinde olması) genel bir sonuca (Tüm ergenler kimlik arayışı içindedir) ulaşmıştır. Bu, tümevarımın tam olarak tanımıdır.
Cevap B seçeneğidir.
