Aşağıdaki grafikte bir bölgede 2010-2020 yılları arasında fosil yakıt kullanımına bağlı olarak atmosfere salınan kükürt dioksit (SO₂) miktarı ile aynı bölgedeki asit yağmuru olaylarının sayısı gösterilmiştir. Grafikte 2015 yılından itibaren SO₂ salınımında belirgin bir azalma görülmektedir.
Bu azalmanın en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sanayi tesislerinin tamamen kapatılması
B) Baca gazı arıtma sistemlerinin yaygınlaşması
C) Bölgedeki nüfusun azalması
D) Alternatif enerji kaynaklarının tamamen fosil yakıtların yerini alması
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, 2015 yılından itibaren atmosfere salınan kükürt dioksit ($SO_2$) miktarındaki belirgin azalmanın en olası nedenini bulmamız isteniyor. Kükürt dioksit, genellikle fosil yakıtların (kömür, petrol gibi) yanması sonucu ortaya çıkan ve asit yağmurlarına neden olan önemli bir hava kirleticidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sanayi tesislerinin tamamen kapatılması: Sanayi tesislerinin tamamen kapatılması, $SO_2$ salınımını elbette büyük ölçüde azaltır, hatta durdurabilir. Ancak "tamamen kapatılması" ifadesi çok radikal bir önlemdir ve genellikle bir bölgedeki $SO_2$ azalmasının en olası nedeni olmaz. Ekonomik ve sosyal açıdan büyük sonuçları olurdu. Grafikteki azalma, genellikle daha sürdürülebilir ve ekonomik çözümlerle elde edilir.
- B) Baca gazı arıtma sistemlerinin yaygınlaşması: Fosil yakıt yakan sanayi tesislerinde ve enerji santrallerinde baca gazı arıtma sistemleri (örneğin kükürt giderme sistemleri) kullanılır. Bu sistemler, yanma sonucu oluşan $SO_2$ gazını atmosfere salınmadan önce tutar ve zararsız hale getirir. 2015'ten itibaren bu tür sistemlerin yaygınlaşması veya mevcut sistemlerin daha etkin kullanılması, fosil yakıt kullanımı devam etse bile $SO_2$ salınımında belirgin bir azalmaya yol açabilir. Bu, çevre kirliliğini azaltmak için uygulanan yaygın ve etkili bir yöntemdir.
- C) Bölgedeki nüfusun azalması: Nüfusun azalması, enerji tüketimini ve dolayısıyla fosil yakıt kullanımını bir miktar azaltabilir. Ancak bu, $SO_2$ salınımındaki "belirgin" bir azalmanın en doğrudan ve en güçlü nedeni olmayabilir. Sanayi faaliyetleri devam ettiği sürece, nüfus azalması tek başına bu kadar büyük bir etki yaratmayabilir.
- D) Alternatif enerji kaynaklarının tamamen fosil yakıtların yerini alması: Alternatif enerji kaynaklarına (güneş, rüzgar, hidroelektrik vb.) geçiş, $SO_2$ salınımını azaltmanın çok etkili bir yoludur. Ancak "tamamen" fosil yakıtların yerini alması ifadesi, kısa bir zaman dilimi içinde (2015 sonrası gibi) gerçekleşmesi oldukça zor ve iddialı bir durumdur. Genellikle bu tür geçişler uzun yıllar alır ve kademeli olur. Grafikteki azalma, fosil yakıt kullanımının devam ettiği ancak emisyonların kontrol altına alındığı bir senaryoya daha uygun düşmektedir.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, sanayi tesislerinin faaliyetlerini sürdürürken $SO_2$ salınımını azaltmanın en doğrudan ve en olası yolu, emisyonları kontrol eden teknolojilerin, yani baca gazı arıtma sistemlerinin yaygınlaşmasıdır. Bu sistemler, fosil yakıtların yanmasından kaynaklanan kükürt dioksiti havaya karışmadan önce temizler.
Cevap B seçeneğidir.
