Endüstriyel atıklarla suya karışan ağır metaller (cıva, kurşun, kadmiyum gibi) besin zincirinde birikerek canlılar için ciddi sağlık riskleri oluşturur.
Ağır metallerin besin zincirinde birikimine ne ad verilir?
A) Biyolojik birikim (biyoakümülasyon)
B) Biyolojik çeşitlilik
C) Biyolojik arıtma
D) Biyolojik mücadele
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, endüstriyel atıklarla suya karışan ağır metallerin (cıva, kurşun, kadmiyum gibi) besin zincirinde nasıl biriktiği ve bunun canlılar için oluşturduğu sağlık riskleri ele alınıyor. Bizden istenen, bu birikim sürecine verilen bilimsel adı bulmak. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Biyolojik birikim (biyoakümülasyon): Bu terim, bir organizmanın (örneğin bir balık veya bir bitki) çevresinden (su, toprak veya besin yoluyla) aldığı bir maddenin, o organizmanın vücudundan atılma hızından daha hızlı bir şekilde dokularında birikmesi sürecini ifade eder. Ağır metaller gibi toksik maddeler, vücuttan kolayca atılamadıkları için zamanla canlıların dokularında birikirler. Besin zincirinde alt basamaklardaki canlılarda biriken bu maddeler, o canlıları yiyen üst basamaktaki canlılara geçer ve orada da birikmeye devam eder, hatta daha yoğun hale gelebilir (biyobüyütme/biyomagnifikasyon). Soru metninde anlatılan durum tam olarak budur.
- B) Biyolojik çeşitlilik: Bir bölgedeki veya tüm dünyadaki canlı türlerinin, genlerin ve ekosistemlerin zenginliğini ve farklılığını ifade eder. Bu terim, canlılardaki madde birikimiyle ilgili değildir.
- C) Biyolojik arıtma: Atık suların veya kirlenmiş toprakların, mikroorganizmalar veya bitkiler gibi biyolojik ajanlar kullanılarak temizlenmesi, yani kirleticilerin uzaklaştırılması sürecidir. Bu, birikimin tam tersi, yani kirliliğin giderilmesiyle ilgili bir süreçtir.
- D) Biyolojik mücadele: Zararlı organizmalarla (örneğin tarım zararlıları) mücadele etmek için onların doğal düşmanlarının (örneğin böcekleri yiyen başka böcekler) kullanılması yöntemidir. Bu da ağır metal birikimiyle ilgili bir kavram değildir.
Gördüğümüz gibi, soru metninde açıklanan "ağır metallerin besin zincirinde birikerek canlılar için ciddi sağlık riskleri oluşturması" durumu, doğrudan biyolojik birikim (biyoakümülasyon) kavramına karşılık gelmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
