Programlı öğretim yaklaşımını geliştiren Skinner'a göre, öğrenme sürecinde aşağıdakilerden hangisi en kritik rolü oynar?
A) Öğretmenin bilgi birikimi
B) Öğrencinin sosyal etkileşimi
C) Davranışın sonucunda alınan pekiştireç
D) Öğrencinin bilişsel şemaları
E) Öğrenme materyalinin renkliliği
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, programlı öğretim yaklaşımının kurucusu B.F. Skinner'ın öğrenme sürecine bakış açısını anlamamız isteniyor. Skinner, davranışçı bir psikologdur ve öğrenmeyi büyük ölçüde gözlemlenebilir davranışlar ve bu davranışların sonuçları üzerinden açıklar. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Skinner ve Davranışçılık: B.F. Skinner, "Edimsel Koşullanma" (Operant Koşullanma) teorisiyle tanınır. Bu teoriye göre, bir davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığı, o davranışın sonucunda ortaya çıkan olaylara (pekiştireçlere veya cezalara) bağlıdır.
- Pekiştireçlerin Rolü: Skinner'a göre, bir davranışın ardından gelen ve o davranışın tekrar edilme olasılığını artıran her şey bir pekiştireçtir. Programlı öğretim de bu prensip üzerine kurulmuştur: öğrenci doğru bir yanıt verdiğinde hemen geri bildirim (pekiştireç) alır ve bu, öğrencinin öğrenmeye devam etmesini ve doğru davranışları tekrarlamasını sağlar.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Öğretmenin bilgi birikimi: Öğretmenin bilgi birikimi elbette önemlidir ancak Skinner'ın öğrenme sürecindeki en kritik mekanizma olarak gördüğü şey, öğrencinin kendi davranışlarının sonuçlarıdır. Programlı öğretimde, materyal öğrencinin kendi kendine ilerlemesini sağlayacak şekilde tasarlanır.
- B) Öğrencinin sosyal etkileşimi: Sosyal etkileşim, özellikle sosyal öğrenme teorileri (Bandura) veya yapılandırmacı yaklaşımlar (Vygotsky) için kritik bir rol oynar. Ancak Skinner'ın davranışçı yaklaşımında, bireysel davranış ve onun doğrudan sonuçları ön plandadır.
- C) Davranışın sonucunda alınan pekiştireç: İşte bu, Skinner'ın teorisinin tam kalbidir. Bir davranışın ardından gelen olumlu bir sonuç (pekiştireç), o davranışın öğrenilmesini ve tekrarlanmasını sağlar. Programlı öğretim, küçük adımlar, aktif katılım, anında geri bildirim (pekiştireç) ve bireysel hız ilkeleriyle bu prensibi uygular.
- D) Öğrencinin bilişsel şemaları: Bilişsel şemalar, Jean Piaget gibi bilişsel kuramcıların üzerinde durduğu bir kavramdır. Skinner ise içsel zihinsel süreçlerden ziyade gözlemlenebilir davranışlara odaklanmıştır.
- E) Öğrenme materyalinin renkliliği: Materyalin renkliliği veya estetiği, öğrencinin dikkatini çekebilir veya motivasyonunu artırabilir ancak öğrenmenin temel mekanizması veya en kritik rolü değildir. Bu, daha çok materyal tasarımının yüzeysel bir özelliğidir.
Sonuç olarak, Skinner'a göre öğrenme sürecinde en kritik rolü oynayan şey, davranışın sonucunda alınan pekiştireçlerdir. Bu pekiştireçler, doğru davranışların tekrarlanmasını ve böylece öğrenmenin gerçekleşmesini sağlar.
Cevap C seçeneğidir.
