Periyodik tablonun aynı periyodunda bulunan A ve B elementleri arasında oluşan A=B çift bağlı molekül ile ilgili:
I. Bir sigma ve bir pi bağı içerir
II. Pi bağı, sigma bağından daha güçlüdür
III. Bağ ekseni etrafında serbestçe dönebilir
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda periyodik tablonun aynı periyodunda bulunan A ve B elementleri arasında oluşan A=B çift bağlı molekülü inceleyeceğiz. Bir çift bağın özelliklerini adım adım değerlendirelim:
- I. Bir sigma ve bir pi bağı içerir
- Kimyasal bağlar, atom orbitallerinin örtüşmesiyle oluşur. Tekli bağlar her zaman birer $\sigma$ (sigma) bağıdır.
- Çift bağlar, bir $\sigma$ bağı ve bir $\pi$ (pi) bağından oluşur. $\sigma$ bağı, atom orbitallerinin eksenel (baş başa) örtüşmesiyle oluşurken, $\pi$ bağı, hibritleşmemiş p orbitallerinin eksen dışı (yan yana) örtüşmesiyle oluşur.
- Dolayısıyla, A=B çift bağı, bir $\sigma$ bağı ve bir $\pi$ bağı içerir. Bu ifade doğrudur.
- II. Pi bağı, sigma bağından daha güçlüdür
- $\sigma$ bağları, atom orbitallerinin doğrudan, eksenel örtüşmesiyle oluştuğu için daha etkin bir örtüşmeye sahiptir ve bu nedenle genellikle daha güçlüdür.
- $\pi$ bağları ise p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşur ve bu örtüşme $\sigma$ bağındaki eksenel örtüşmeye göre daha zayıftır. Bu nedenle, $\pi$ bağları genellikle $\sigma$ bağlarından daha zayıftır.
- Bu ifade yanlıştır.
- III. Bağ ekseni etrafında serbestçe dönebilir
- Tekli bağlar (sadece $\sigma$ bağları içerenler), bağ ekseni etrafında serbestçe dönebilir. Çünkü $\sigma$ bağının eksenel simetrisi, dönme sırasında örtüşmenin bozulmamasını sağlar.
- Çift ve üçlü bağlarda bulunan $\pi$ bağları, p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşur ve bu örtüşme bağ ekseninin üstünde ve altında yoğunlaşır. Bu $\pi$ bağının dönme sırasında bozulmaması için atomların sabit bir düzlemde kalması gerekir. Bağ ekseni etrafında dönme, $\pi$ bağının kopmasına neden olacağı için serbest dönme engellenir.
- Bu ifade yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, sadece I. ifade doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.
