Orojenez (Dağ oluşumu) nedir Test 2

Dağ oluşum hareketleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Orojenik hareketler kıtaların çarpışması sonucu oluşur
B) Epiprojenik hareketler dikey yönlü geniş alanlı kabuk hareketleridir
C) Volkanizma dağ oluşum hareketlerinden biridir
D) Dağ oluşumu genellikle jeosenklinal alanlarda gerçekleşir

Merhaba sevgili öğrenciler!

Dağ oluşum hareketleri, yer kabuğumuzun dinamik yapısının en etkileyici sonuçlarından biridir. Bu soruda, dağ oluşumuyla ilgili verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Orojenik hareketler kıtaların çarpışması sonucu oluşur

  Bu ifade doğrudur. Orojenik hareketler (orojenez), levha tektoniği teorisine göre kıtasal levhaların birbirine yaklaşması ve çarpışması sonucu meydana gelen yatay sıkışma, kıvrılma ve faylanma hareketleridir. Bu hareketler sonucunda Alp-Himalaya gibi büyük dağ sıraları oluşur.

• B) Epiprojenik hareketler dikey yönlü geniş alanlı kabuk hareketleridir

  Bu ifade, epijenik hareketlerin tanımı açısından doğrudur. Epirojenez, kıtaların geniş alanlarda toptan alçalması veya yükselmesi şeklinde gerçekleşen dikey yönlü hareketlerdir. Ancak, sorunun bağlamı "dağ oluşum hareketleri"dir. Epirojenez, kıtaların genel yükselme veya alçalmasını sağlarken, dağ sıralarının oluşumuna doğrudan yol açmaz (yani kıvrımlı veya faylı dağlar oluşturmaz). Bu hareketler, bir bölgenin deniz seviyesine göre konumunu değiştirir ama dağların kendisini oluşturmaz. Bu nedenle, dağ oluşum hareketleri arasında sayılması yanlıştır. Bu ifade, tanım olarak doğru olsa da, "dağ oluşum hareketleri" başlığı altında yanlış bir sınıflandırmadır.

• C) Volkanizma dağ oluşum hareketlerinden biridir

  Bu ifade doğrudur. Volkanik dağlar, yer kabuğunun altından çıkan magma ve volkanik malzemelerin birikmesiyle oluşur. Örneğin, Ağrı Dağı veya Erciyes Dağı gibi dağlar volkanizma sonucu meydana gelmiştir. Dolayısıyla volkanizma, dağ oluşumunun önemli bir yoludur.

• D) Dağ oluşumu genellikle jeosenklinal alanlarda gerçekleşir

  Bu ifade doğrudur. Jeosenklinaller, eski jeolojik dönemlerde okyanus havzalarının kenarlarında veya kıtalararası denizlerde biriken kalın tortul tabakaların bulunduğu, tektonik olarak aktif, çökelme havzalarıdır. Bu alanlar, levha çarpışmaları sonucu sıkışarak kıvrımlı dağ sıralarına dönüşmüştür. Birçok büyük kıvrım dağı (örneğin, Alp Dağları) jeosenklinal alanların sıkışmasıyla oluşmuştur.

Yukarıdaki açıklamalara göre, B seçeneğindeki ifade epirojenik hareketlerin tanımı olarak doğru olsa da, bu hareketler dağ sıralarının oluşumuna doğrudan neden olmadığı için "dağ oluşum hareketleri" bağlamında yanlış bir ifadedir.

Cevap B seçeneğidir.