Fiilimsiler (Eylemsiler) nedir Test 1

10. "Yazmayı seven, okuyarak gelişen ve düşünerek hareket eden bir öğrenciydi."
Bu cümledeki fiilimsilerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hepsi nesne görevinde kullanılmıştır
B) Hepsi olumlu fiillerden türemiştir
C) Hepsi aynı türde fiilimsidir
D) Hepsi basit zamanlı fiillerden türemiştir

Sevgili öğrenciler, fiilimsiler konusu Türkçenin önemli ve keyifli konularından biridir. Bu soruda da fiilimsileri doğru tespit edip özelliklerini anlamanız isteniyor. Gelin, adım adım bu soruyu birlikte çözelim ve bilgilerimizi pekiştirelim!

Adım 1: Cümledeki Fiilimsileri Tespit Edelim

Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice okuyalım ve fiil kök veya gövdelerine gelerek onları isim, sıfat veya zarf yapan ekleri almış kelimeleri bulalım:

• "Yazmayı": Burada "-ma" eki isim-fiil ekidir. (yazmak fiilinden türemiş)
• "Seven": Burada "-en" eki sıfat-fiil ekidir. (sevmek fiilinden türemiş)
• "Okuyarak": Burada "-arak" eki zarf-fiil ekidir. (okumak fiilinden türemiş)
• "Gelişen": Burada "-en" eki sıfat-fiil ekidir. (gelişmek fiilinden türemiş)
• "Düşünerek": Burada "-erek" eki zarf-fiil ekidir. (düşünmek fiilinden türemiş)
• "Eden": Burada "-en" eki sıfat-fiil ekidir. (etmek fiilinden türemiş)

Gördüğümüz gibi cümlede 6 tane fiilimsi bulunmaktadır.

Adım 2: Seçenekleri Tek Tek İnceleyelim

Şimdi her bir seçeneği, tespit ettiğimiz fiilimsiler ışığında değerlendirelim:

• A) Hepsi nesne görevinde kullanılmıştır

  "Yazmayı" fiilimsisi "seven" fiilimsinin nesnesidir. Ancak "seven", "gelişen" ve "eden" fiilimsileri "öğrenci" isminin sıfatı görevindedir. "Okuyarak" ve "düşünerek" fiilimsileri ise zarf tümleci görevindedir. Dolayısıyla hepsi nesne görevinde değildir. Bu seçenek yanlıştır.

• B) Hepsi olumlu fiillerden türemiştir

  Cümledeki fiilimsilerin köklerine baktığımızda:

  "Yazmayı" -> yazmak (olumlu fiil)

  "Seven" -> sevmek (olumlu fiil)

  "Okuyarak" -> okumak (olumlu fiil)

  "Gelişen" -> gelişmek (olumlu fiil)

  "Düşünerek" -> düşünmek (olumlu fiil)

  "Eden" -> etmek (olumlu fiil)

  Görüldüğü gibi tüm fiilimsiler olumsuzluk eki (-ma/-me) almamış, olumlu fiil köklerinden türemiştir. Bu seçenek doğrudur.

• C) Hepsi aynı türde fiilimsidir

  Fiilimsi türlerini inceleyelim:

  "Yazmayı": İsim-fiil

  "Seven": Sıfat-fiil

  "Okuyarak": Zarf-fiil

  "Gelişen": Sıfat-fiil

  "Düşünerek": Zarf-fiil

  "Eden": Sıfat-fiil

  Cümlede isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil olmak üzere farklı türde fiilimsiler bulunmaktadır. Bu seçenek yanlıştır.

• D) Hepsi basit zamanlı fiillerden türemiştir

  Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine gelerek onları isim, sıfat veya zarf yapan eklerdir. Fiilimsiler, fiillerin zaman ve şahıs çekimi almamış halleridir. Dolayısıyla "basit zamanlı fiillerden türeme" gibi bir özellik fiilimsiler için geçerli değildir; fiilimsiler zaten zaman çekimi almazlar. Bu ifade anlamsızdır ve fiilimsilerin yapısıyla çelişir. Bu seçenek yanlıştır.

Adım 3: Doğru Cevabı Belirleyelim

Yaptığımız detaylı incelemeler sonucunda, cümledeki tüm fiilimsilerin olumlu fiil köklerinden türediği açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.