Gestalt kuramına göre öğrenmede "ani kavrayış" (insight) yaşayan bir öğrenci için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Problem çözümünde deneme-yanılma yöntemini kullanır
B) Parçalar arasındaki ilişkileri bir anda kavrar
C) Çözümü bulduktan sonra benzer problemleri kolayca çözebilir
D) Öğrenme kalıcı ve transfer edilebilir olur
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, Gestalt kuramının önemli kavramlarından biri olan "ani kavrayış" (insight) üzerinde duracağız. Gestalt kuramına göre öğrenme, parçaları bir araya getirerek bütünü görme ve ilişkileri anlama sürecidir. "Ani kavrayış" ise, bir problemle karşılaşıldığında, çözümün birdenbire, aniden zihinde belirmesi durumudur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Problem çözümünde deneme-yanılma yöntemini kullanır: Gestalt kuramına göre ani kavrayış, deneme-yanılma yönteminin aksine, problemin yapısını ve parçalar arasındaki ilişkileri bir anda görme ve anlama ile gerçekleşir. Deneme-yanılma, daha çok davranışçı yaklaşımlarla (örneğin Thorndike'ın öğrenme kuramı) ilişkilendirilir. Ani kavrayışta, birey genellikle bir süre düşünür, farklı açılardan bakar ve sonra çözüm aniden ortaya çıkar. Bu nedenle, ani kavrayış yaşayan bir öğrencinin deneme-yanılma yöntemini kullandığı söylenemez.
- B) Parçalar arasındaki ilişkileri bir anda kavrar: Ani kavrayışın temel özelliği budur. Öğrenci, problemin farklı unsurları arasındaki bağlantıları ve bütünü oluşturan yapıyı birdenbire fark eder ve çözüm zihninde belirginleşir. Bu ifade, ani kavrayışın doğrudan bir tanımıdır.
- C) Çözümü bulduktan sonra benzer problemleri kolayca çözebilir: Ani kavrayış yoluyla elde edilen öğrenme, yüzeysel değil, problemin temel yapısını ve ilkelerini anlamaya dayandığı için, öğrenci benzer yapıdaki yeni problemlerle karşılaştığında bu bilgiyi kolayca uygulayabilir. Bu, öğrenmenin transfer edilebilirliğini gösterir.
- D) Öğrenme kalıcı ve transfer edilebilir olur: Ani kavrayışla gerçekleşen öğrenme, ezberden ziyade anlamaya dayandığı için daha kalıcıdır. Öğrenci, problemin mantığını kavradığı için bu bilgiyi farklı durumlara ve benzer problemlere aktarabilir (transfer edebilir). Bu ifade de ani kavrayışın önemli bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, ani kavrayış yaşayan bir öğrenci için söylenemeyecek ifade, deneme-yanılma yöntemini kullandığıdır. Çünkü ani kavrayış, deneme-yanılmanın aksine, bütünsel bir anlayış ve anlık bir farkındalıkla gerçekleşir.
Cevap A seçeneğidir.
