Bir araştırmacı, toplumsal olayları sadece deneysel yöntemlerle ve matematiksel verilerle açıklamaya çalışıyor, insan öznelliğini ve yorumlamasını dikkate almıyorsa bu araştırmacının benimsediği bilim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yorumlayıcı paradigma
B) Eleştirel teori
C) Klasik pozitivizm
D) Post-modern yaklaşım
Bu soruyu çözmek için, verilen bilim anlayışlarının temel özelliklerini ve toplumsal olaylara yaklaşımlarını anlamamız gerekiyor.
- Soruda bahsedilen araştırmacı, toplumsal olayları açıklarken sadece deneysel yöntemleri ve matematiksel verileri kullanıyor.
- Ayrıca, insan öznelliğini ve yorumlamasını dikkate almıyor. Bu iki anahtar ifade, araştırmacının benimsediği bilim anlayışının temelini oluşturuyor.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yorumlayıcı paradigma: Bu yaklaşım, toplumsal olayları ve insan davranışlarını, bireylerin eylemlerine yükledikleri anlamlar ve öznellikler üzerinden anlamaya çalışır. Deneysel yöntemler ve matematiksel verilerden ziyade, nitel araştırmalara, derinlemesine görüşmelere ve katılımcı gözlemlere odaklanır. Dolayısıyla, sorudaki araştırmacının yaklaşımının tam tersidir.
- B) Eleştirel teori: Bu yaklaşım, toplumsal yapıları, güç ilişkilerini ve eşitsizlikleri sorgular, eleştirir ve dönüştürmeyi hedefler. Sadece deneysel ve matematiksel verilere bağlı kalmaz; aksine, toplumsal sorunların kökenlerini ve ideolojik boyutlarını derinlemesine analiz eder. İnsan öznelliğini ve toplumsal yorumlamayı göz ardı etmez, aksine bunları merkeze alır.
- C) Klasik pozitivizm: Bu bilim anlayışı, doğa bilimlerinin yöntemlerini (gözlem, deney, ölçüm, matematiksel analiz) sosyal bilimlere uygulamayı savunur. Toplumsal olayların objektif, ölçülebilir ve genellenebilir yasalarla açıklanabileceğine inanır. İnsan öznelliğini, duygularını ve yorumlarını bilimsel bilginin dışında tutmaya çalışır, çünkü bunları "bilimsel" ve "objektif" bulmaz. Sorudaki araştırmacının "sadece deneysel yöntemler ve matematiksel verilerle açıklama" ve "insan öznelliğini dikkate almama" tutumu, klasik pozitivizmin temel özellikleriyle birebir örtüşmektedir.
- D) Post-modern yaklaşım: Bu yaklaşım, evrensel gerçeklik iddialarını, büyük anlatıları ve objektif bilgi arayışını sorgular. Gerçekliğin parçalı, göreceli ve sosyal olarak inşa edildiğini savunur. Deneysel yöntemlere ve matematiksel verilere dayalı tek bir doğru açıklama olabileceği fikrini reddeder. Bu nedenle, sorudaki araştırmacının yaklaşımının tamamen zıttıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, araştırmacının benimsediği bilim anlayışı, doğa bilimlerinin yöntemlerini sosyal olaylara uygulayan, öznelliği dışlayan ve objektif, ölçülebilir verilere odaklanan Klasik pozitivizmdir.
Cevap C seçeneğidir.
