Bir öğretmen, öğrencilerinin matematik dersindeki başarı düzeylerini belirlemek için 100 soruluk bir test hazırlamıştır. Bu testteki soruların tamamı dört işlem becerisini ölçmektedir. Öğretmenin hazırladığı bu test, ölçme araçları bakımından aşağıdaki kavramlardan hangisine bir örnektir?
A) Ölçüt
B) Ölçme
C) Ölçek
D) Değerlendirme
Bu soruda, bir öğretmenin öğrencilerinin matematik dersindeki başarı düzeylerini belirlemek için hazırladığı 100 soruluk bir testin, ölçme araçları bakımından hangi kavrama örnek teşkil ettiği sorulmaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Ölçüt: Ölçüt, bir değerlendirme yaparken kullanılan standart, referans noktası veya kıstas demektir. Örneğin, "70 ve üzeri not alanlar başarılı sayılacaktır" ifadesindeki "70 ve üzeri not almak" bir ölçüttür. Öğretmenin hazırladığı testin kendisi bir ölçüt değildir; testten elde edilen sonuçları yorumlamak için kullanılan bir referans noktasıdır.
- B) Ölçme: Ölçme, bir özelliğin gözlenip gözlem sonuçlarının sayılarla veya sembollerle ifade edilmesidir. Bir öğrencinin bir testte kaç doğru cevap verdiğini belirlemek, bir kişinin boyunu ölçmek veya bir nesnenin ağırlığını tartmak birer ölçme işlemidir. Öğretmenin 100 soruluk bir test hazırlaması ve bu test aracılığıyla öğrencilerin dört işlem becerilerini belirlemeye çalışması, tam olarak bir ölçme sürecinin parçasıdır. Test, bu ölçme işlemini gerçekleştirmek için kullanılan bir araçtır.
- C) Ölçek: Ölçek, ölçme işleminde kullanılan bir araç veya ölçme sonuçlarının hangi türde (nominal, sıralı, aralıklı, oranlı) olduğunu gösteren bir sistemdir. Örneğin, bir cetvel bir uzunluk ölçeğidir. Hazırlanan test de bir "ölçme aracı" veya "ölçek" olarak adlandırılabilir. Ancak, soruda testin kendisinin hangi "kavrama" örnek olduğu soruluyor. Testin hazırlanması ve uygulanmasıyla elde edilen nicel veri, "ölçme" kavramının doğrudan bir sonucudur. Test, ölçme işlemini gerçekleştirmek için bir araçtır; testin varlığı ve amacı "ölçme" sürecine işaret eder.
- D) Değerlendirme: Değerlendirme, ölçme sonuçlarını bir ölçütle karşılaştırarak bir yargıya varma işlemidir. Örneğin, "Ayşe testten 85 aldı ve bu not, belirlenen 70 puanlık ölçütün üzerinde olduğu için Ayşe başarılıdır" demek bir değerlendirmedir. Değerlendirme, ölçme işleminden sonra gelir ve ölçme sonuçlarına anlam kazandırır. Öğretmenin testi hazırlaması, henüz değerlendirme aşaması değildir.
Özetle, öğretmen öğrencilerin başarı düzeylerini belirlemek için bir araç (test) hazırlamış ve bu araçla öğrencilerin performansını nicel olarak ifade etmeyi amaçlamıştır. Bu süreç, "ölçme" kavramının temel tanımına uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
