Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" ekinin yazımı yanlıştır?
A) Dün akşamki maç çok heyecanlıydı.
B) Öyle güzel bir araba ki herkes hayran kaldı.
C) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
D) Seninki kadar güzel değil ama yine de güzel.
Sevgili öğrenciler, "ki" ekinin yazımı Türkçede sıkça karıştırılan konulardan biridir. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru yazım kurallarını hatırlayalım.
"Ki"nin yazımında iki temel kural vardır:
- Bağlaç olan "ki": Ayrı yazılır. Genellikle iki cümleyi veya kelime grubunu birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz veya çok az değişir. (Örnek: "Biliyorum ki sen çok çalışkansın.")
- Ek olan "-ki": Bitişik yazılır. İki türü vardır:
- Sıfat yapan "-ki": Bir isme gelerek onu sıfat yapar, genellikle yer veya zaman bildirir. (Örnek: "Evdeki hesap", "Dünkü maç")
- İlgi eki "-ki": Bir ismin yerini tutar veya aitlik bildirir. (Örnek: "Benimki", "Seninki")
Şimdi seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:
- A) Dün akşamki maç çok heyecanlıydı.
- Buradaki "-ki" eki, "akşam" kelimesine gelerek "maç" kelimesini nitelemiştir ("hangi maç? dün akşamki maç"). Bu, sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- B) Öyle güzel bir araba ki herkes hayran kaldı.
- Buradaki "ki", "öyle güzel bir araba" ifadesi ile "herkes hayran kaldı" cümlesini birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Bağlaç olan "ki" ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla, "ki"nin bitişik yazılması yanlıştır. Doğru yazımı "Öyle güzel bir araba ki herkes hayran kaldı." şeklinde olmalıdır.
- C) Evdeki hesap çarşıya uymadı.
- Buradaki "-ki" eki, "ev" kelimesine gelerek "hesap" kelimesini nitelemiştir ("hangi hesap? evdeki hesap"). Bu da sıfat yapan "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
- D) Seninki kadar güzel değil ama yine de güzel.
- Buradaki "-ki" eki, "senin" zamirine gelerek "senin olan şey" anlamını vermiştir (örneğin "senin araban"). Bu, ilgi eki "-ki"dir ve bitişik yazılması doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "ki" ekinin yazımının yanlış olduğu cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
