Bir bileşik makine sisteminde 3'te 1 kuvvet kazancı olan bir palanga ile 4'te 1 kuvvet kazancı olan bir dişli çark sistemi seri bağlanmıştır. Bu sistemle 360 N ağırlığındaki bir yük kaldırılmak isteniyor. Buna göre uygulanması gereken kuvvet kaç N'dur?
A) 15Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, iki farklı basit makinenin (palanga ve dişli çark sistemi) seri olarak bağlandığı bir bileşik makine sistemini inceliyoruz. Amacımız, belirli bir yükü kaldırmak için ne kadar kuvvet uygulamamız gerektiğini bulmak. Adım adım ilerleyelim:
Bize verilenler şunlar:
Kuvvet kazancı (Mechanical Advantage - MA), bir makinenin yükü kaldırmak için uygulanan kuvveti ne kadar azalttığını gösteren orandır. Formülü şöyledir:
$MA = \frac{\text{Yük (Çıkış Kuvveti)}}{\text{Uygulanan Kuvvet (Giriş Kuvveti)}}$
Soruda zaten bu değerler bize doğrudan verilmiş. Bu, işimizi kolaylaştırıyor!
İki basit makine seri olarak bağlandığında, yani birinin çıkışı diğerinin girişi olduğunda, bileşik makinenin toplam kuvvet kazancı, ayrı ayrı makinelerin kuvvet kazançlarının çarpımına eşittir. Bu çok önemli bir kuraldır!
$MA_{\text{toplam}} = MA_{\text{palanga}} \times MA_{\text{dişli}}$
$MA_{\text{toplam}} = 3 \times 4$
$MA_{\text{toplam}} = 12$
Yani bu bileşik makine, uyguladığımız kuvveti 12 katına çıkararak yükü kaldırabilir. Başka bir deyişle, yükü kaldırmak için yükün 12'de 1'i kadar kuvvet uygulamamız yeterlidir.
Şimdi genel kuvvet kazancı formülünü kullanarak uygulanması gereken kuvveti ($F_{\text{uygulanan}}$) bulabiliriz:
$MA_{\text{toplam}} = \frac{\text{Yük}}{\text{Uygulanan Kuvvet}}$
$12 = \frac{360 \, \text{N}}{F_{\text{uygulanan}}}$
Bu denklemi çözmek için $F_{\text{uygulanan}}$'ı yalnız bırakalım:
$F_{\text{uygulanan}} = \frac{360 \, \text{N}}{12}$
$F_{\text{uygulanan}} = 30 \, \text{N}$
Buna göre, 360 N ağırlığındaki yükü kaldırmak için 30 N kuvvet uygulamamız gerekmektedir.
Cevap D seçeneğidir.