Bir cümlenin yüklemini bulmak, o cümlenin temel anlamını ve ne anlatmak istediğini anlamak için çok önemlidir. Yüklem, cümlede yapılan işi, oluşu, hareketi veya durumu bildiren kelime ya da kelime grubudur.
Şimdi sorumuzdaki cümleyi inceleyelim:
"Yarınki sınav için bütün gece ders çalıştı."
- Öncelikle, cümlenin bize ne anlattığını düşünelim. Bu cümlede bir kişinin "çalışma" eylemini gerçekleştirdiği anlatılıyor.
- Yüklem, cümlede yargıyı bildiren, yani işi, oluşu veya durumu anlatan çekimli fiil ya da isim soylu kelimedir. Genellikle "Ne yaptı?", "Ne oldu?" gibi sorularla bulunur.
- Cümlede "Ne yaptı?" diye sorduğumuzda cevabı "çalıştı" olur. Bu kelime, geçmiş zamanda çekimlenmiş bir fiildir ve cümlenin ana eylemini bildirmektedir.
- Şimdi diğer seçenekleri inceleyelim:
- A) Yarınki: Bu kelime, "sınav" kelimesini niteleyen bir sıfattır ("hangi sınav?" sorusuna cevap verir). Yüklem değildir.
- B) sınav: Bu kelime bir isimdir. Cümlenin öznesi veya nesnesi olabilir ama yüklemi değildir.
- D) ders: Bu kelime de bir isimdir. "Ders çalışmak" birleşik bir eylem olsa da, tek başına "ders" kelimesi cümlenin yüklemi görevinde değildir. Yüklem, eylemin kendisini bildiren "çalıştı" kelimesidir.
- Görüldüğü gibi, cümlede yapılan eylemi ve yargıyı bildiren kelime "çalıştı"dır.
Cevap C seçeneğidir.
