3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem ek fiil alarak oluşturulmuş bir isim soylu sözcüktür?
A) Bu resim sergisi haftaya açılacakmış.
B) En sevdiğim mevsim sonbahardır.
C) Yarınki toplantıya mutlaka katılmalısın.
D) Çocuklar bahçede neşeyle oynuyorlar.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda bizden, yüklemi ek fiil alarak oluşturulmuş bir isim soylu sözcük olan cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "yüklem", "ek fiil" ve "isim soylu sözcük" kavramlarını hatırlayalım:
- Yüklem: Cümlede işi, oluşu, hareketi veya durumu bildiren temel ögedir.
- Ek Fiil (imek fiili): İki temel görevi vardır:
- İsim soylu sözcükleri yüklem yapar (örneğin: "öğretmen-di", "güzel-dir").
- Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapar (örneğin: "geliyor-du", "gitmiş-ti").
- İsim Soylu Sözcük: İsim, sıfat, zamir, zarf gibi fiil olmayan sözcüklerdir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu resim sergisi haftaya açılacakmış.
- Bu cümlenin yüklemi "açılacakmış" sözcüğüdür.
- "Açılmak" bir fiildir. "Açılacak" gelecek zamanla çekimlenmiş bir fiildir. "-mış" eki ise ek fiilin rivayetidir ve fiile gelerek onu birleşik zamanlı yapmıştır (gelecek zamanın rivayeti).
- Burada ek fiil bir fiile gelerek birleşik zaman oluşturmuştur, isim soylu bir sözcüğü yüklem yapmamıştır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) En sevdiğim mevsim sonbahardır.
- Bu cümlenin yüklemi "sonbahardır" sözcüğüdür.
- "Sonbahar" bir isimdir (isim soylu bir sözcüktür).
- "Sonbahar" ismine "-dır" (ek fiilin geniş zamanı) eki gelerek bu ismi cümlenin yüklemi yapmıştır.
- Yani, yüklem ek fiil alarak oluşturulmuş bir isim soylu sözcüktür. Bu nedenle B seçeneği doğru cevaptır.
- C) Yarınki toplantıya mutlaka katılmalısın.
- Bu cümlenin yüklemi "katılmalısın" sözcüğüdür.
- "Katılmak" bir fiildir. "Katılmalısın" fiili gereklilik kipiyle çekimlenmiştir.
- Bu yüklemde ek fiil bulunmamaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Çocuklar bahçede neşeyle oynuyorlar.
- Bu cümlenin yüklemi "oynuyorlar" sözcüğüdür.
- "Oynamak" bir fiildir. "Oynuyorlar" fiili şimdiki zamanla çekimlenmiştir.
- Bu yüklemde ek fiil bulunmamaktadır. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yüklemi ek fiil alarak oluşturulmuş bir isim soylu sözcük olan cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
