8. "Ülkemizin başkenti Ankara'dır." cümlesindeki altı çizili sözcüğün eş anlamlısı aşağıdakilerin hangisinde yay ayraç içinde doğru verilmiştir?
A) Şehrin merkezinde trafik yoğundu. (başkent)
B) Devletin başkenti yasama organıdır. (merkez)
C) Başşehir olarak İstanbul'u seçtiler. (başkent)
D) Ülkenin payitahtı tarihi bir kentti. (başkent)
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir kelimenin eş anlamlısını bulmamız ve seçeneklerdeki cümlelerde doğru eşleştirmenin yapıldığı şıkkı işaretlememiz isteniyor. Adım adım ilerleyelim:
- 1. Eş Anlamlı (Anlamdaş) Kelime Ne Demektir?
- Eş anlamlı kelimeler, yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen aynı anlamı taşıyan kelimelerdir. Örneğin, "doktor" ve "hekim" eş anlamlıdır.
- Soruda "Ülkemizin başkenti Ankara'dır." cümlesindeki altı çizili sözcüğün eş anlamlısı soruluyor. Burada altı çizili sözcük "başkent" kelimesidir.
- "Başkent", bir ülkenin yönetim merkezi olan şehre verilen addır. Hükümet binaları, meclis gibi önemli kurumlar genellikle başkentte bulunur.
- Şimdi, "başkent" kelimesinin eş anlamlılarını düşünelim. Aklımıza "başşehir" ve eski dilde "payitaht" kelimeleri gelebilir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim ve hangi seçenekte altı çizili kelimenin eş anlamlısının yay ayraç içinde doğru verildiğini bulalım:
- 2. Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Şehrin merkezinde trafik yoğundu. (başkent)
- Bu seçenekte altı çizili kelime "merkezinde" (merkez) kelimesidir. Yay ayraç içinde ise "başkent" kelimesi verilmiştir. "Merkez" kelimesi, bir yerin orta noktası veya ana bölümü anlamına gelir. "Başkent" ise bir ülkenin yönetim merkezidir. Her "merkez" bir "başkent" değildir. Dolayısıyla, "merkez" ile "başkent" eş anlamlı değildir. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Devletin başkenti yasama organıdır. (merkez)
- Bu seçenekte altı çizili kelime "başkenti" (başkent) kelimesidir. Yay ayraç içinde ise "merkez" kelimesi verilmiştir. "Başkent" bir ülkenin yönetim merkezidir, ancak "merkez" kelimesi "başkent"in doğrudan ve en doğru eş anlamlısı değildir. "Merkez" daha genel bir anlam taşır. Bu seçenek de doğru değildir.
- C) Başşehir olarak İstanbul'u seçtiler. (başkent)
- Bu seçenekte altı çizili kelime "Başşehir" kelimesidir. Yay ayraç içinde ise "başkent" kelimesi verilmiştir. "Başşehir" kelimesi, "baş" ve "şehir" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur ve tam olarak "başkent" anlamına gelir. Yani, "başşehir" ve "başkent" birbirinin eş anlamlısıdır. Bu seçenek doğrudur.
- D) Ülkenin payitahtı tarihi bir kentti. (başkent)
- Bu seçenekte altı çizili kelime "payitahtı" (payitaht) kelimesidir. Yay ayraç içinde ise "başkent" kelimesi verilmiştir. "Payitaht" kelimesi de eski dilde "başkent" anlamına gelir ve genellikle imparatorlukların veya krallıkların başkentleri için kullanılır. "Payitaht" ve "başkent" eş anlamlıdır. Ancak, "başşehir" kelimesi günümüz Türkçesinde "başkent" ile birebir örtüşen, daha yaygın ve doğrudan bir eş anlamlıdır. Soruda en doğru eş anlamlıyı bulmamız istendiği için, "başşehir" daha güncel ve doğrudan bir karşılık sunar. Bu nedenle C seçeneği daha doğru kabul edilir.
Yapılan incelemeler sonucunda, "başşehir" kelimesinin "başkent" kelimesinin en doğru ve yaygın eş anlamlısı olduğu görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
