Sevgili öğrenciler, bu soruda 'ayıraç' (belirteç veya diğer adıyla zarf) kavramını anlamamız gerekiyor. Ayıraçlar, fiilleri, sıfatları, başka ayıraçları veya bazen de tüm cümleyi anlamca tamamlayan, onların anlamını zaman, durum, yer, miktar, soru gibi yönlerden belirten kelimelerdir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitabı okudum.
- Bu cümlede "okudum" fiildir. "Kitabı" ise fiilin nesnesidir. Fiili durum, zaman, yer gibi yönlerden belirten herhangi bir kelime bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu cümlede ayıraç (zarf) kullanılmamıştır.
- B) Oraya yürüyerek gittim.
- Bu cümlede "gittim" fiildir.
- "Oraya" kelimesi, gitme eyleminin "nereye" yapıldığını belirtir. Bu bir yer zarfıdır (ayıraç).
- "Yürüyerek" kelimesi ise gitme eyleminin "nasıl" yapıldığını belirtir. Bu da bir durum zarfıdır (ayıraç).
- Gördüğünüz gibi, bu cümlede fiili niteleyen iki farklı ayıraç (zarf) bulunmaktadır.
- C) Bu elma çok tatlı.
- Bu cümlede "tatlı" bir sıfattır ve "elma" ismini nitelemektedir.
- "Çok" kelimesi ise "tatlı" sıfatının derecesini belirtir, yani sıfatı nitelemiştir. "Çok" kelimesi bir miktar zarfı (ayıraç) olmasına rağmen, bu cümlede bir fiili değil, bir sıfatı nitelemiştir. Soru genellikle fiili niteleyen ayıraçları arar. Ancak "çok" kelimesi de bir belirteçtir. Yine de B seçeneğindeki "yürüyerek" ve "oraya" fiili doğrudan niteleyen, eylemin nasıl ve nereye yapıldığını gösteren daha belirgin ayıraçlardır.
- D) Ali geldi.
- Bu cümlede "geldi" fiildir. "Ali" ise öznedir. Fiili durum, zaman, yer gibi yönlerden belirten herhangi bir kelime bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu cümlede ayıraç (zarf) kullanılmamıştır.
Yukarıdaki incelemelere göre, "Oraya yürüyerek gittim." cümlesinde "oraya" (yer zarfı) ve "yürüyerek" (durum zarfı) kelimeleri, "gittim" fiilini niteleyerek ayıraç (belirteç/zarf) olarak kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
