Aşağıdaki kelimelerden hangisinde ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmamıştır?
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçedeki önemli ses olaylarından biri olan "ünsüz benzeşmesi" (ünsüz sertleşmesi) kuralına uyulmayan kelimeyi bulmamız isteniyor. Haydi, bu kuralı hatırlayarak seçenekleri tek tek inceleyelim:
Türkçede, sonu sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p - "FıSTıKÇı ŞaHaP" kelimesiyle akılda tutulabilir) biriyle biten bir kelimeye, "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzler sertleşerek "ç, t, k"ye dönüşür. Bu, okunuşu kolaylaştıran ve dilin akıcılığını sağlayan bir ses olayıdır.
"renk" kelimesi "k" (sert ünsüz) ile bitiyor. "-ci" eki geldiğinde, ekin başındaki "c" sertleşerek "ç"ye dönüşmüş ve "renkçi" olmuştur. Bu kelime kurala uymuştur.
"dolap" kelimesi "p" (sert ünsüz) ile bitiyor. "-da" eki geldiğinde, ekin başındaki "d" harfinin sertleşerek "t"ye dönüşmesi ve kelimenin "dolapta" şeklinde yazılması gerekirdi. Ancak burada "dolapda" şeklinde yazıldığı için ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmamıştır.
"yemek" kelimesi "k" (sert ünsüz) ile bitiyor. "-ci" eki geldiğinde, ekin başındaki "c" sertleşerek "ç"ye dönüşmüş ve "yemekçi" olmuştur. Bu kelime kurala uymuştur.
"iş" kelimesi "ş" (sert ünsüz) ile bitiyor. "-ci" eki geldiğinde, ekin başındaki "c" sertleşerek "ç"ye dönüşmüş ve "işçi" olmuştur. Bu kelime kurala uymuştur.
Görüldüğü gibi, "dolapda" kelimesi ünsüz benzeşmesi kuralına uymayan tek seçenektir. Doğru yazımı "dolapta" olmalıdır.
Cevap B seçeneğidir.
