Fiilimsiler 8. sınıf test Test 1

🎓 Fiilimsiler 8. sınıf test Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, 8. sınıf Fiilimsiler testindeki temel konuları kapsar. Fiilimsilerin ne olduğunu, isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil türlerini kolayca anlamana yardımcı olacak.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler) Nedir?

Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak bir fiil gibi çekimlenmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Kısacası, fiil özelliklerini yitirip başka bir görev alan sözcüklerdir.

• 📝 Fiillerden belirli eklerle türetilirler.
• ⚠️ Bir fiil gibi zaman ve şahıs eki almazlar.
• 💡 Olumsuzluk eki (-ma, -me) alabilirler.
• Cümlede fiil gibi yüklem olamazlar (istisnai durumlar hariç).

📌 İsim-Fiiller (Mastar)

Fiil kök veya gövdelerine gelerek onları cümlede isim gibi kullanmamızı sağlayan eklerdir. Bir eylemin adı gibidirler.

• Ekleri: -ma, -ış, -mak (Aklında "Ma-y-ış-mak" olarak tutabilirsin.)
• Örnekler:
  • Gelmesini sabırsızlıkla bekliyorum. (Eylemin adı)
  • Bu bakış hepimizi etkiledi. (Eylemin adı)
  • Kitap okumak en sevdiğim hobidir. (Eylemin adı)

⚠️ Dikkat: Bazı isim-fiiller zamanla kalıplaşarak bir varlığın veya kavramın adı haline gelir ve fiilimsi özelliğini kaybeder. Bunlara "kalıcı isim" denir.

• Örnek:
  • Dondurma yemek güzeldir. (yemek: isim-fiil)
  • Buzdolabında soğuk bir dondurma var. (dondurma: kalıcı isim, artık bir yiyecek adı)
  • Danışma katı nerede? (danışma: kalıcı isim)

📌 Sıfat-Fiiller (Ortaç)

Fiil kök veya gövdelerine gelerek onları cümlede sıfat gibi kullanmamızı sağlayan eklerdir. Bir ismi niteleyerek veya belirterek kullanılırlar.

• Ekleri: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş (Aklında "Anası mezar dikecekmiş" olarak tutabilirsin.)
• Örnekler:
  • Koşan çocuk düştü. (Hangi çocuk? Koşan çocuk – sıfat)
  • Gezilesi yerler var burada. (Nasıl yerler? Gezilesi yerler – sıfat)
  • Bitmez tükenmez işleri vardı. (Nasıl işler? Bitmez işler – sıfat)
  • Pişmiş aş, soğuk yenmez. (Nasıl aş? Pişmiş aş – sıfat)

💡 İpucu: Sıfat-fiillerin nitelediği isim düşerse, sıfat-fiil tek başına isimleşir. Buna "adlaşmış sıfat-fiil" denir.

• Örnek:
  • Gelen misafirleri karşıladık. (Gelen: sıfat-fiil)
  • Gelenleri karşıladık. (Gelenler: adlaşmış sıfat-fiil, "gelen insanlar" yerine kullanılmış)

📌 Zarf-Fiiller (Bağ-Fiil / Ulaç)

Fiil kök veya gövdelerine gelerek onları cümlede zarf gibi kullanmamızı sağlayan eklerdir. Fiilin ne zaman, nasıl, ne şekilde yapıldığını bildirirler.

• Ekleri: -ken, -alı, -esiye, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -r...-mez, -a...-a, -casına, -maksızın, -dığında gibi çok sayıda eki vardır.
• Örnekler:
  • Ders çalışırken uyuyakalmışım. (Ne zaman? Çalışırken – zarf)
  • Evden çıkar çıkmaz yağmur başladı. (Ne zaman? Çıkar çıkmaz – zarf)
  • Gülerek konuşuyordu. (Nasıl? Gülerek – zarf)
  • Hızlı hızlı yürüyerek eve gitti. (Nasıl? Yürüyerek – zarf)
  • Hiç durmaksızın çalıştı. (Nasıl? Durmaksızın – zarf)

💡 İpucu: Zarf-fiiller genellikle cümlede fiile sorulan "Nasıl?" veya "Ne zaman?" sorularına cevap verir.

• Gülerek anlattı. (Nasıl anlattı? Gülerek.)
• Eve gelince haber ver. (Ne zaman haber ver? Gelince.)