cot(x) fonksiyonunun türevi aşağıdakilerden hangisidir?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün trigonometrik fonksiyonların türevleri konusundaki önemli bir soruyu adım adım çözeceğiz. Sorumuz, $cot(x)$ fonksiyonunun türevini bulmakla ilgili.
Bu tür bir türev alma işleminde genellikle iki yol izleyebiliriz: ya türev tanımını kullanırız (ki bu biraz uzun olabilir) ya da $cot(x)$'i bildiğimiz diğer trigonometrik fonksiyonlar cinsinden yazıp türev kurallarını uygularız. İkinci yolu tercih edeceğiz çünkü daha pratik ve anlaşılırdır.
$cot(x)$ fonksiyonu, $cos(x)$'in $sin(x)$'e oranı olarak tanımlanır. Yani:
$cot(x) = \frac{cos(x)}{sin(x)}$
Bu ifade, bize bölüm kuralını kullanma imkanı sunar.
Eğer bir $h(x)$ fonksiyonu, $f(x)$ ve $g(x)$ gibi iki fonksiyonun bölümü şeklinde ise ($h(x) = \frac{f(x)}{g(x)}$), bu fonksiyonun türevi ( $h'(x)$ ) aşağıdaki formülle bulunur:
$h'(x) = \frac{f'(x)g(x) - f(x)g'(x)}{[g(x)]^2}$
Burada $f'(x)$, $f(x)$'in türevi; $g'(x)$ ise $g(x)$'in türevidir.
Bizim durumumuzda $cot(x) = \frac{cos(x)}{sin(x)}$ olduğu için:
Şimdi bu fonksiyonların türevlerini bulalım:
Bulduğumuz $f(x)$, $g(x)$, $f'(x)$ ve $g'(x)$ değerlerini bölüm kuralı formülünde yerine yazalım:
$\frac{d}{dx}(cot(x)) = \frac{(-sin(x))(sin(x)) - (cos(x))(cos(x))}{[sin(x)]^2}$
Denklemi basitleştirelim:
$\frac{d}{dx}(cot(x)) = \frac{-sin^2(x) - cos^2(x)}{sin^2(x)}$
Pay kısmındaki $-sin^2(x) - cos^2(x)$ ifadesini $- (sin^2(x) + cos^2(x))$ şeklinde yazabiliriz.
Temel trigonometrik özdeşliklerden bildiğimiz gibi, $sin^2(x) + cos^2(x) = 1$'dir.
Bu özdeşliği yerine koyarsak:
$\frac{d}{dx}(cot(x)) = \frac{-1}{sin^2(x)}$
Biz biliyoruz ki $csc(x) = \frac{1}{sin(x)}$'tir. Dolayısıyla, $\frac{1}{sin^2(x)}$ ifadesi $csc^2(x)$ olarak yazılabilir.
Bu durumda, türevimiz şu şekilde olur:
$\frac{d}{dx}(cot(x)) = -csc^2(x)$
Bu sonuç, seçenekler arasında A seçeneğinde yer almaktadır.
Cevap A seçeneğidir.