Sevgili öğrenciler, bu soruda sosyal bilimlerdeki temel kavramlardan biri olan "kazanılmış statü" üzerinde duracağız. Bir bireyin toplumdaki yerini anlamak için bu kavramı iyi bilmek önemlidir.
- Kazanılmış statü, bir bireyin kendi çabaları, yetenekleri, eğitimi ve seçimleri sonucunda elde ettiği sosyal konumdur. Bu statüler, kişinin hayatı boyunca gösterdiği gayretle kazanılır ve genellikle kişinin iradesiyle şekillenir. Örneğin, bir doktor olmak, bir mühendis olmak, bir öğretmen olmak veya bir sporcu olmak kazanılmış statülere örnektir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Doğuştan gelir: Bu ifade, kazanılmış statüyü değil, "atanmış statüyü" tanımlar. Atanmış statü, kişinin doğumla veya iradesi dışında sahip olduğu statülerdir (örneğin, cinsiyet, ırk, yaş). Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Bireyin çabasıyla elde edilir: Bu ifade, kazanılmış statünün tam tanımıdır. Kişinin eğitim alması, bir meslek edinmesi, belirli beceriler geliştirmesi gibi kendi gayretleriyle ulaştığı konumları ifade eder. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
- C) Değiştirilemez: Kazanılmış statüler genellikle değiştirilebilir. Örneğin, bir kişi mesleğini değiştirebilir, evlenip boşanabilir veya yeni bir eğitim alarak farklı bir statüye geçebilir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D) Aileden miras alınır: Kazanılmış statü, doğrudan aileden miras alınmaz. Aileden miras alınan şeyler genellikle maddi varlıklar, soyadı veya bazen atanmış statülerle ilgili bazı avantajlar olabilir. Ancak statünün kendisi (örneğin, doktorluk mesleği) bireyin kendi çabasıyla kazanılır. Bir babanın doktor olması, çocuğunun otomatik olarak doktor olmasını sağlamaz; çocuk da bu statüyü kendi çabasıyla kazanmak zorundadır. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, kazanılmış statünün en belirgin özelliği, bireyin kendi çabası ve gayretiyle elde edilmesidir.
Cevap B seçeneğidir.
