Kazanılmış statü nedir (Meslek, Eğitim) Test 1

Kazanılmış statü ile verilen statü arasındaki temel fark nedir?

A) Kazanılmış statü doğuştan gelir
B) Verilen statü bireyin çabasıyla elde edilir
C) Kazanılmış statü bireyin çabasıyla elde edilir
D) Verilen statü eğitimle kazanılır

Sosyal statü, bireyin toplum içindeki konumunu ifade eder. Bu konumlar, bireyin toplumsal yapıda nasıl yer aldığını ve hangi beklentilerle karşılaştığını belirler. Sosyolojide statüler iki ana kategoriye ayrılır: kazanılmış statü ve verilen statü.

Kazanılmış Statü: Bireyin kendi çabaları, yetenekleri, seçimleri ve başarıları sonucunda elde ettiği sosyal konumdur. Bu statüler, bireyin yaşamı boyunca gösterdiği aktif katılım, eğitim, mesleki gelişim veya kişisel başarılarla kazanılır. Örneğin, bir üniversite diploması almak, belirli bir meslekte uzmanlaşmak (doktor, mühendis, öğretmen olmak), bir spor dalında şampiyonluk kazanmak veya bir şirkette yönetici pozisyonuna yükselmek kazanılmış statülere örnektir. Bu statüler, bireyin iradesi ve emeğiyle şekillenir.

Verilen Statü: Bireyin doğumuyla birlikte veya kendi kontrolü dışında, otomatik olarak sahip olduğu sosyal konumdur. Bu statüler genellikle yaş, cinsiyet, ırk, etnik köken veya aile soyu gibi biyolojik ve toplumsal faktörlere dayanır. Bireyin bu statüleri elde etmek için herhangi bir çaba göstermesi gerekmez ve genellikle bunları değiştirmesi de mümkün değildir. Örneğin, bir bireyin kadın veya erkek olması, belirli bir ırka mensup olması veya belirli bir ailenin çocuğu olarak doğması (örneğin, bir prens veya prenses olarak doğmak) verilen statülere örnektir.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:

• A) Kazanılmış statü doğuştan gelir: Bu ifade yanlıştır. Doğuştan gelen statü, verilen statüdür. Kazanılmış statü, bireyin yaşamı boyunca gösterdiği çabalarla elde edilir.
• B) Verilen statü bireyin çabasıyla elde edilir: Bu ifade de yanlıştır. Verilen statü, bireyin çabasıyla değil, doğumla veya kontrol dışı faktörlerle kazanılır. Bireyin çabasıyla elde edilen statü kazanılmış statüdür.
• C) Kazanılmış statü bireyin çabasıyla elde edilir: Bu ifade doğrudur. Kazanılmış statünün temel özelliği, bireyin eğitim, çalışma, yetenek geliştirme gibi kişisel çabaları ve seçimleri sonucunda kazanılmasıdır. Bir meslek sahibi olmak, bir unvan almak bu tür çabaların sonucudur.
• D) Verilen statü eğitimle kazanılır: Bu ifade yanlıştır. Verilen statü eğitimle kazanılmaz. Eğitim, genellikle kazanılmış statülere ulaşmak için bir araçtır. Örneğin, doktor olmak (kazanılmış statü) için tıp eğitimi almak gerekir. Ancak cinsiyetiniz veya yaşınız (verilen statü) eğitimle değişmez.

Bu açıklamalar ışığında, kazanılmış statü ile verilen statü arasındaki temel farkın, bireyin çabasıyla elde edilip edilmemesi olduğu açıktır. Kazanılmış statü bireyin aktif katılımını ve emeğini gerektirirken, verilen statü bireyin kontrolü dışındaki faktörlerle belirlenir.

Cevap C seçeneğidir.