Hangisi rüzgar biriktirme şekillerinin ortak özelliğidir?
A) Hepsi su birikintileri etrafında oluşur
B) Hepsi rüzgarın taşıdığı malzemelerin birikmesiyle oluşur
C) Hepsi volkanik faaliyetler sonucu oluşur
D) Hepsi dağlık alanlarda görülür
Rüzgar biriktirme (depozisyon) şekilleri, rüzgarın taşıdığı kum, toz ve diğer ince taneli malzemeleri belirli alanlarda bırakmasıyla oluşan yer şekilleridir. Bu soruda, bu şekillerin ortak özelliğini bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hepsi su birikintileri etrafında oluşur
Bu ifade yanlıştır. Rüzgar biriktirme şekilleri genellikle kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, yani çöllerde ve bozkırlarda yaygındır. Su birikintileri etrafında oluşan şekiller genellikle suyun taşıma ve biriktirme faaliyetleriyle ilgilidir (örneğin deltalar, alüvyal ovalar). Rüzgar birikimi için su birikintisi şart değildir, hatta çoğu zaman suyun az olduğu yerlerde daha belirgindir.
- B) Hepsi rüzgarın taşıdığı malzemelerin birikmesiyle oluşur
İşte bu doğru bir ifadedir! Rüzgar, kum, toz ve kil gibi malzemeleri bir yerden başka bir yere taşır. Rüzgarın hızı azaldığında veya bir engelle karşılaştığında, taşıdığı bu malzemeleri bırakır ve bu malzemeler zamanla birikerek kumullar (örneğin barkanlar, seifler) veya lös platoları gibi çeşitli yer şekillerini oluşturur. Bu, rüzgar biriktirme şekillerinin temel tanımı ve ortak özelliğidir.
- C) Hepsi volkanik faaliyetler sonucu oluşur
Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Volkanik faaliyetler sonucu oluşan yer şekilleri volkanlar, kraterler, kalderalar, lav platoları gibi tamamen farklı jeolojik süreçlerle meydana gelir. Rüzgar biriktirme şekillerinin volkanizma ile doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- D) Hepsi dağlık alanlarda görülür
Bu ifade de yanlıştır. Rüzgar biriktirme şekilleri (özellikle kumullar) genellikle düz veya hafif engebeli çöl ve bozkır alanlarında yaygındır. Dağlık alanlarda rüzgar erozyonu (aşındırması) etkili olabilirken, biriktirme şekilleri için genellikle daha geniş ve açık alanlar gereklidir. Elbette dağ eteklerinde de görülebilirler ancak bu, "hepsi" için geçerli bir ortak özellik değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, rüzgar biriktirme şekillerinin en temel ve ortak özelliği, rüzgarın taşıdığı malzemelerin birikmesiyle oluşmalarıdır.
Cevap B seçeneğidir.
