Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruda, Türkçedeki önemli dil bilgisi konularından biri olan "kalıcı isim" kavramını inceleyeceğiz. Bir kelimenin kalıcı isim olup olmadığını anlamak için, o kelimenin fiilden türemiş olmasına rağmen artık bir eylemi değil, belirli bir varlığı, nesneyi veya kavramı karşılayıp karşılamadığına bakmamız gerekir. Yani, fiil anlamını yitirip bir isme dönüşmüş olmalıdır.
- Kalıcı İsim Nedir?
Fiillere "-ma/-me", "-ış/-iş/-uş/-üş", "-mak/-mek" gibi fiilimsi ekleri getirilerek oluşturulan bazı kelimeler, zamanla fiil anlamlarını kaybederek bir varlığın, nesnenin veya kavramın adı haline gelirler. İşte bu kelimelere "kalıcı isim" denir. Örneğin, "dondurmak" fiilinden türeyen "dondurma" kelimesi, artık "dondurma eylemi"ni değil, yediğimiz tatlıyı ifade eder. Bu yüzden "dondurma" bir kalıcı isimdir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) dondurma, çakmak, giriş
- dondurma: "Dondurmak" fiilinden türemiştir. Artık "dondurma eylemi"ni değil, yediğimiz tatlıyı (ice cream) ifade eder. Bu bir kalıcı isimdir.
- çakmak: "Çakmak" fiilinden türemiştir. Artık "çakma eylemi"ni değil, ateş yakmaya yarayan nesneyi (lighter) ifade eder. Bu bir kalıcı isimdir.
- giriş: "Girmek" fiilinden türemiştir. Artık "girme eylemi"ni değil, bir yere girilen yeri veya kapıyı (entrance) ifade eder. Bu bir kalıcı isimdir.
- Bu seçenekteki tüm kelimeler kalıcı isimdir.
- B) dondurma, koşmak, giriş
- dondurma: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- koşmak: "Koşma eylemi"ni ifade eden bir fiilimsidir (isim-fiil/mastar). Henüz bir varlığın adı olmamıştır. Bu bir kalıcı isim değildir.
- giriş: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- Bu seçenekteki tüm kelimeler kalıcı isim değildir.
- C) çakmak, yazmak, giriş
- çakmak: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- yazmak: "Yazma eylemi"ni ifade eden bir fiilimsidir (isim-fiil/mastar). Henüz bir varlığın adı olmamıştır. Bu bir kalıcı isim değildir.
- giriş: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- Bu seçenekteki tüm kelimeler kalıcı isim değildir.
- D) giriş, okumak, dondurma
- giriş: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- okumak: "Okuma eylemi"ni ifade eden bir fiilimsidir (isim-fiil/mastar). Henüz bir varlığın adı olmamıştır. Bu bir kalıcı isim değildir.
- dondurma: Kalıcı isimdir (açıklaması yukarıda).
- Bu seçenekteki tüm kelimeler kalıcı isim değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A seçeneğindeki "dondurma", "çakmak" ve "giriş" kelimelerinin tamamının fiil anlamını yitirerek belirli bir nesne veya kavramın adı haline geldiğini, yani kalıcı isim olduğunu görmekteyiz.
Cevap A seçeneğidir.
