Kimya laboratuvarında standart çözelti hazırlarken, 0,01 M çözeltiden 0,0001 M çözelti hazırlamak için yapılması gereken seyreltme oranı aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1/10Kimya laboratuvarında çözelti hazırlarken seyreltme işlemleri oldukça önemlidir. Bir çözeltiyi seyreltmek, çözücü ekleyerek derişimini düşürmek demektir. Bu işlemi yaparken çözünen madde miktarı değişmez, sadece birim hacimdeki çözünen madde miktarı azalır.
Seyreltme işleminde çözünen madde miktarı sabit kaldığı için, başlangıçtaki mol sayısı ile sondaki mol sayısı birbirine eşittir. Bu durumu ifade eden formül şöyledir:
$M_{\text{ilk}} \times V_{\text{ilk}} = M_{\text{son}} \times V_{\text{son}}$
Burada $M$ derişimi (molarite), $V$ ise hacmi temsil eder.
Seyreltme oranı, genellikle başlangıç derişiminin son derişime oranı ($M_{\text{ilk}} / M_{\text{son}}$) veya başlangıç hacminin son hacme oranı ($V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}}$) olarak ifade edilir. Bu oran, çözeltinin ne kadar seyreltildiğini gösterir.
Formülümüzden yola çıkarak seyreltme oranını ($V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}}$) bulabiliriz:
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = M_{\text{son}} / M_{\text{ilk}}$
Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = 0,0001 \text{ M} / 0,01 \text{ M}$
Bu kesri daha kolay hesaplamak için ondalık sayıları üslü sayılara çevirebiliriz:
$0,0001 = 1 \times 10^{-4}$
$0,01 = 1 \times 10^{-2}$
Şimdi oranı tekrar yazalım:
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = (1 \times 10^{-4}) / (1 \times 10^{-2})$
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = 10^{(-4) - (-2)}$
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = 10^{-4 + 2}$
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = 10^{-2}$
$V_{\text{ilk}} / V_{\text{son}} = 1/100$
Hesapladığımız seyreltme oranı $1/100$'dür. Bu, başlangıçtaki çözeltinin hacminin, son çözeltinin hacminin $1/100$'ü kadar olması gerektiği anlamına gelir. Yani, 1 birim başlangıç çözeltisinden 100 birim son çözelti elde etmek için seyreltme yapmalıyız.
Cevap B seçeneğidir.
