"Yazar, bu kitabında ünlü bir bilim insanının hayatını anlatırken, onun kişisel notlarına, ailesine yazdığı mektuplara ve meslektaşlarıyla yaptığı görüşmelere dayanarak objektif bir portre çizmiştir."
Bu parçada sözü edilen eser türü ve bu türün belirgin özelliği aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A) Otobiyografi - Öznellik
B) Biyografi - Nesnellik
C) Anı - İçtenlik
D) Günlük - Samimiyet
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen metindeki ipuçlarını kullanarak hangi eser türünden bahsedildiğini ve bu türün en belirgin özelliğini bulmamız isteniyor. Şimdi metni adım adım inceleyelim ve seçenekleri değerlendirelim:
- Metni Anlayalım:
- "Yazar, bu kitabında ünlü bir bilim insanının hayatını anlatırken..." cümlesi, yazarın BAŞKA BİR KİŞİNİN hayatını kaleme aldığını gösteriyor.
- "...onun kişisel notlarına, ailesine yazdığı mektuplara ve meslektaşlarıyla yaptığı görüşmelere dayanarak..." ifadesi, yazarın bu hayatı anlatırken çeşitli kaynaklardan araştırma yaptığını, belgelere ve tanıklıklara başvurduğunu belirtiyor.
- "...objektif bir portre çizmiştir." ifadesi ise, yazarın tarafsız, kişisel yorumlardan uzak, gerçeklere dayalı bir anlatım benimsediğini vurguluyor. "Objektif" kelimesi burada anahtar bir ipucudur.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Otobiyografi - Öznellik:
- Otobiyografi: Bir kişinin kendi hayatını anlattığı eserdir. Metinde yazarın "ünlü bir bilim insanının" yani başka birinin hayatını anlattığı belirtildiği için bu seçenek yanlış.
- Öznellik: Otobiyografiler genellikle kişinin kendi bakış açısını yansıttığı için özneldir. Ancak eser türü uymuyor.
- B) Biyografi - Nesnellik:
- Biyografi: Bir kişinin hayatını, yazarın o kişi hakkında yaptığı araştırmalar, topladığı belgeler ve tanıklıklarla anlattığı eserdir. Metinde "ünlü bir bilim insanının hayatını anlatırken" ve "kişisel notlarına, mektuplara, görüşmelere dayanarak" ifadeleriyle tam olarak örtüşüyor.
- Nesnellik: Biyografiler, genellikle belgelere ve araştırmalara dayandığı için "objektif" yani "nesnel" bir anlatım benimser. Metindeki "objektif bir portre çizmiştir" ifadesiyle de birebir uyumludur.
- C) Anı - İçtenlik:
- Anı (Hatıra): Bir kişinin yaşadığı veya tanık olduğu önemli olayları, üzerinden zaman geçtikten sonra kaleme aldığı eserdir. Metinde bir kişinin tüm hayatının anlatıldığı belirtiliyor, sadece belirli olaylar değil. Ayrıca anılar genellikle birinci ağızdan anlatılır. Bu seçenek metinle uyuşmuyor.
- İçtenlik: Anılar genellikle içten bir dille yazılır. Ancak eser türü yanlış.
- D) Günlük - Samimiyet:
- Günlük (Günce): Bir kişinin yaşadıklarını, duygu ve düşüncelerini günü gününe yazdığı eserdir. Metinde bir bilim insanının tüm hayatının anlatıldığı, araştırma ve belgelere dayandığı belirtiliyor, günlük formatında değil. Bu seçenek metinle uyuşmuyor.
- Samimiyet: Günlükler genellikle samimi bir dille yazılır. Ancak eser türü yanlış.
- Sonuç:
- Metinde, yazarın başka birinin hayatını (bir bilim insanının) çeşitli belgelere ve araştırmalara dayanarak "objektif" bir şekilde anlattığı açıkça belirtilmiştir. Bu tanım ve özellik, "Biyografi" ve "Nesnellik" kavramlarıyla mükemmel bir şekilde eşleşmektedir.
Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
