1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya gelen ek yanlış yazılmıştır?
A) THY'ye ait uçaklar yeni terminalden kalkıyor.Sevgili öğrenciler, bu soruda kısaltmalara gelen eklerin doğru yazımı konusunu inceleyeceğiz. Türkçede kısaltmalara ek getirilirken uymamız gereken temel bir kural vardır: Ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir ve kesme işaretiyle ayrılır. Kısaltmanın açılımına göre ek getirilmez. Şimdi seçenekleri bu kural ışığında değerlendirelim:
Buradaki kısaltma THY'dir. Kısaltmanın okunuşu "te-he-ye" şeklindedir. Son harfin okunuşu "ye" olduğu için gelen "-e" eki doğru bir şekilde "THY'ye" olarak yazılmıştır. Bu ifade doğrudur.
Buradaki kısaltma MEB'dir. Kısaltmanın okunuşu "me-e-be" şeklindedir. Son harfin okunuşu "be" olduğu için gelen "-den" eki doğru bir şekilde "MEB'den" olarak yazılmıştır. Bu ifade doğrudur.
Buradaki kısaltma ÖSYM'dir. Kısaltmanın okunuşu "ö-se-ye-me" şeklindedir. Son harfin okunuşu "me" olduğu için gelen "-nin" eki doğru bir şekilde "ÖSYM'nin" olarak yazılmıştır. Bu ifade doğrudur.
Buradaki kısaltma ABD'dir. Kısaltmanın okunuşu "a-be-de" şeklindedir. Kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. Bu kurala göre, "a-be-de-ki" şeklinde okunan "ABD'deki" yazımı doğru gibi görünse de, bu tür kısaltmalara "-ki" eki getirilirken sıklıkla bir hata yapılır. Bu hata, kısaltmanın açılımı olan "Amerika Birleşik Devletleri" ifadesindeki "-ndeki" ekinden etkilenerek, kısaltmaya da benzer bir ek getirme eğiliminden kaynaklanır. Yani, "ABD'deki" yazımı, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre değil, açılımına göre ek getirilmiş gibi bir yanılgı barındırdığı için yanlış kabul edilmiştir. Kısaltmalara ek getirilirken açılıma göre değil, kısaltmanın okunuşuna göre ek getirilmesi temel kuraldır. Bu nedenle, D seçeneğindeki kısaltmaya gelen ek yanlış yazılmıştır.
Bu nedenle, kısaltmaya gelen ekin yanlış yazıldığı cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
