Bir araştırmacı, öğrencilerin sınav başarısı üzerinde etkili faktörleri belirlemek için 200 öğrenciye anket uyguluyor ve sınav sonuçlarını kaydediyor. Bu araştırmada toplanan verilerin analizi için en uygun istatistiksel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
A) İçerik analizi
B) Korelasyon analizi
C) Betimsel analiz
D) Faktör analizi
Bu soruda, öğrencilerin sınav başarısı üzerinde etkili faktörleri belirlemek amacıyla anket verileri ve sınav sonuçları toplanmıştır. Temel amaç, anketle belirlenen faktörler ile sınav başarısı arasında bir ilişki olup olmadığını ve bu ilişkinin yönünü/şiddetini anlamaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İçerik analizi: Bu yöntem, genellikle metin, görsel veya işitsel gibi nitel verilerin sistematik bir şekilde incelenerek belirli temaların, kalıpların veya anlamların ortaya çıkarılması için kullanılır. Soru, nicel verilerin (anket puanları, sınav sonuçları) analizi ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi üzerine olduğu için içerik analizi bu durum için uygun değildir.
- B) Korelasyon analizi: Bu istatistiksel yöntem, iki veya daha fazla nicel değişken arasındaki ilişkinin yönünü (pozitif veya negatif) ve gücünü belirlemek için kullanılır. Araştırmacı, anketle topladığı "etkili faktörler" (örneğin, çalışma saatleri, motivasyon düzeyi, derse katılım) ile "sınav başarısı" (sınav puanları) arasındaki ilişkiyi incelemek istemektedir. Korelasyon analizi, hangi faktörlerin sınav başarısıyla ne kadar ilişkili olduğunu (örneğin, çalışma saatleri arttıkça sınav başarısı da artıyor mu?) ortaya koymak için en uygun yöntemdir. Bu sayede, sınav başarısı üzerinde gerçekten etkili olan faktörler nicel olarak belirlenebilir.
- C) Betimsel analiz: Bu analiz türü, bir veri setinin temel özelliklerini özetlemek ve tanımlamak için kullanılır. Ortalama, medyan, mod, standart sapma, frekans dağılımları gibi ölçümleri içerir. Araştırmacı, öğrencilerin ortalama sınav başarısını veya belirli bir faktörün dağılımını (örneğin, öğrencilerin ne kadarının düzenli çalıştığı) betimsel analizle öğrenebilir. Ancak, bu faktörler ile sınav başarısı arasındaki *ilişkiyi* doğrudan göstermez. Bu nedenle, tek başına "etkili faktörleri belirlemek" için yeterli değildir, ancak analizin ilk adımı olabilir.
- D) Faktör analizi: Bu yöntem, çok sayıda gözlemlenen değişkeni daha az sayıda, temel ve gözlemlenemeyen "faktör" veya yapıya indirgemek için kullanılır. Genellikle anketlerdeki çok sayıda soruyu daha anlamlı ve yönetilebilir gruplara ayırmak için kullanılır. Örneğin, motivasyonla ilgili birçok anket sorusunu tek bir "motivasyon faktörü" altında toplayabilir. Ancak, bu faktörlerin sınav başarısı ile olan *ilişkisini* doğrudan analiz etmez. Faktör analizi, anket verilerini düzenlemek için bir ön adım olabilir, ancak asıl ilişkiyi belirlemek için sonrasında korelasyon veya regresyon gibi yöntemlere ihtiyaç duyulur.
Araştırmanın temel amacı, "etkili faktörleri belirlemek", yani faktörler ile sınav başarısı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu nedenle, iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi doğrudan ölçen Korelasyon Analizi en uygun yöntemdir.
Cevap B seçeneğidir.
