Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere tanıdığı ticari, hukuki ve mali ayrıcalıklardır. Bu ayrıcalıklar, başlangıçta Osmanlı Devleti'nin güçlü olduğu dönemlerde, ticareti canlandırmak ve Avrupa devletleriyle iyi ilişkiler kurmak amacıyla verilmiştir. Ancak zamanla Osmanlı Devleti'nin zayıflamasıyla birlikte, bu ayrıcalıklar devletin egemenliğini kısıtlayan ve ekonomisine zarar veren bir nitelik kazanmıştır.
- Kapitülasyonların Başlangıcı: Osmanlı Devleti'nde kapitülasyonların ilk örnekleri Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar uzanır. Ancak en bilinen ve kapsamlı kapitülasyonlar, Kanuni Sultan Süleyman döneminde (1535) Fransa'ya verilmiştir. Bu ilk kapitülasyonlar, padişahın ömrüyle sınırlıydı ve her padişah değişikliğinde yenilenmesi gerekiyordu. Yani, geçici nitelikteydiler.
- Sürekli Hale Getirilmesi: Kapitülasyonların "sürekli" hale gelmesi, yani padişah değişikliğinden etkilenmeden otomatik olarak devam etmesi, Osmanlı Devleti için önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu durum, III. Murat döneminde gerçekleşmiştir.
- III. Murat Dönemi ve Süreklilik: III. Murat döneminde (1574-1595), 1580 yılında Fransa'ya verilen kapitülasyonlar yenilenirken, bu kez "padişahların ömrüyle sınırlı olmama" ve "sürekli olma" şartı eklenmiştir. Bu tarihten itibaren kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin tek taraflı olarak kaldıramadığı, uluslararası bir antlaşma hükmü niteliği kazanmış ve Osmanlı Devleti'nin egemenliğini ciddi şekilde kısıtlamıştır. Bu durum, Osmanlı Devleti'nin Avrupa karşısındaki gücünün azalmaya başladığının da bir göstergesidir.
- Diğer Seçenekler:
- A) I. Ahmet: Ekber ve Erşed sistemi gibi önemli idari düzenlemelerle bilinir, ancak kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi onun dönemi değildir.
- C) IV. Mehmet: Uzun bir saltanat süresi vardır (Avcı Mehmet olarak da bilinir), ancak kapitülasyonların sürekli hale gelmesi ondan önceki bir dönemde gerçekleşmiştir.
- D) I. Mahmut: Lale Devri sonrası dönemin padişahıdır. Onun döneminde de kapitülasyonlar devam etmiş, hatta bazı ülkelere yenileri verilmiş olsa da, "sürekli hale getirilmesi" olayı onun dönemine ait değildir.
Bu bilgiler ışığında, kapitülasyonların sürekli hale getirildiği padişah III. Murat'tır.
Cevap B seçeneğidir.
