Bir köyde yaşayan Ahmet ailesinin hikayesi şöyledir: Dede Mehmet çiftçilik yaparak aileyi geçindirirken, baba Hasan şehre göç edip inşaat işçisi olmuş, torun Ayşe ise üniversite eğitimi alarak mühendis olmuştur. Bu üç kuşak arasındaki mesleki değişim, aile içi karar alma mekanizmalarını ve sosyal statüyü de etkilemiştir.
Bu duruma bakarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Eğitim düzeyi arttıkça mesleki roller değişebilir
B) Her kuşak bir önceki kuşağın mesleğini sürdürmelidir
C) Mesleki değişim aile içi güç dinamiklerini etkileyebilir
D) Kırdan kente göç mesleki rolleri dönüştürebilir
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken öncelikle verilen hikayeyi dikkatlice okumalı ve ana fikirlerini belirlemeliyiz. Ardından, her bir seçeneği hikayeyle karşılaştırarak doğru veya yanlış olduğunu anlamaya çalışmalıyız. Şimdi adım adım ilerleyelim:
-
Hikayenin Özeti ve Ana Fikirleri:
- Dede Mehmet çiftçi (köyde yaşıyor).
- Baba Hasan şehre göç ediyor ve inşaat işçisi oluyor.
- Torun Ayşe üniversite eğitimi alıp mühendis oluyor.
- Hikaye, üç kuşakta yaşanan mesleki değişimi, kırdan kente göçü, eğitimin rolünü ve bu değişimlerin aile içi karar alma mekanizmaları ile sosyal statü üzerindeki etkisini vurguluyor.
-
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
-
A) Eğitim düzeyi arttıkça mesleki roller değişebilir: Dede Mehmet'in çiftçilik yapması ile torun Ayşe'nin üniversite eğitimi alarak mühendis olması, eğitim seviyesi yükseldikçe mesleki rollerin de değiştiğini açıkça göstermektedir. Bu ifade, hikayeyle uyumludur ve söylenebilir.
-
B) Her kuşak bir önceki kuşağın mesleğini sürdürmelidir: Hikayede Dede Mehmet çiftçi iken, Baba Hasan inşaat işçisi olmuş; Ayşe ise mühendis olmuştur. Hiçbir kuşak bir önceki kuşağın mesleğini sürdürmemiştir. Bu durum, "her kuşak bir önceki kuşağın mesleğini sürdürmelidir" gibi bir genellemenin hikayeye göre yanlış olduğunu gösterir. Hatta hikaye bunun tam tersini örneklemektedir. Dolayısıyla bu ifade söylenemez.
-
C) Mesleki değişim aile içi güç dinamiklerini etkileyebilir: Soru metninde açıkça belirtildiği gibi, "Bu üç kuşak arasındaki mesleki değişim, aile içi karar alma mekanizmalarını ve sosyal statüyü de etkilemiştir." Karar alma mekanizmalarındaki değişimler, aile içi güç dinamiklerinin de değiştiğini gösterir. Bu ifade, hikayeyle uyumludur ve söylenebilir.
-
D) Kırdan kente göç mesleki rolleri dönüştürebilir: Dede Mehmet köyde çiftçilik yaparken, Baba Hasan şehre göç etmiş ve inşaat işçisi olmuştur. Bu, kırdan kente göçün mesleki rolleri (çiftçilikten inşaat işçiliğine) dönüştürdüğünü açıkça göstermektedir. Bu ifade, hikayeyle uyumludur ve söylenebilir.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, hikayenin içeriğiyle çelişen ve söylenemeyecek tek ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
