Eş Sesli (Sesteş) Kelimelerin Cümle İçindeki Anlamı Nasıl Belirlenir? Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dal' kelimesi 'ağaç dalı' anlamında kullanılmamıştır?

A) Ağacın dalına kuşlar konmuştu.
B) Denize dalıp yüzmeye başladı.
C) Dalında elmalar sallanıyordu.
D) Kırılan dalı hemen budadılar.

Bu soruda, 'dal' kelimesinin farklı anlamlarını ayırt etmemiz isteniyor. 'Dal' kelimesi Türkçede hem bir ağacın uzantısı olan 'ağaç dalı' anlamında bir isim, hem de suya girmek, batmak gibi anlamlara gelen 'dalmak' fiilinin kökü olarak kullanılabilir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ağacın dalına kuşlar konmuştu.

  Bu cümlede 'dal', ağacın bir parçası olan, kuşların üzerine konduğu uzantıyı ifade eder. Yani, 'ağaç dalı' anlamında kullanılmıştır.

• B) Denize dalıp yüzmeye başladı.

  Bu cümlede 'dalıp' kelimesi, 'dalmak' fiilinden türemiştir. 'Denize dalmak', suyun altına girmek, suya atlamak anlamına gelir. Burada 'dal' kelimesi bir isim olarak 'ağaç dalı' anlamında değil, bir eylem (fiil) olarak kullanılmıştır.

• C) Dalında elmalar sallanıyordu.

  Bu cümlede 'dalında' kelimesi, elmaların üzerinde yetiştiği ağacın uzantısını, yani 'ağaç dalını' ifade eder. Bu anlamda kullanılmıştır.

• D) Kırılan dalı hemen budadılar.

  Bu cümlede 'dal', ağacın kırılmış olan bir uzantısını ifade eder. 'Budamak' eylemi de ağaç dallarına yapılır. Dolayısıyla, 'ağaç dalı' anlamında kullanılmıştır.

Yukarıdaki incelemelere göre, 'dal' kelimesinin 'ağaç dalı' anlamında kullanılmadığı cümle B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.