'Kır' kelimesi hangi cümlede 'kırmak' fiilinden türemiş anlamda kullanılmıştır?
A) Kırlarda piknik yapmaya gittik.
B) Vazoyu kırınca çok üzüldü.
C) Kır çiçekleri topladık.
D) Kır evinde huzur bulduk.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda 'kır' kelimesinin farklı anlamlarını ve hangi cümlede 'kırmak' fiilinden türediğini bulmamız isteniyor. Türkçede bazı kelimeler birden fazla anlama gelebilir veya farklı köklerden türeyebilir. 'Kır' kelimesi de bunlardan biridir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kırlarda piknik yapmaya gittik.
- Bu cümlede geçen 'kır' kelimesi, "şehir dışındaki açık ve geniş arazi, köy yeri, taşra" anlamına gelen bir isimdir. 'Kırmak' fiiliyle bir ilgisi yoktur.
- B) Vazoyu kırınca çok üzüldü.
- Bu cümlede geçen 'kırınca' kelimesi, 'kırmak' fiil köküne '-ınca' zarf-fiil ekinin gelmesiyle oluşmuştur. Yani, 'kırmak' eyleminin gerçekleştiği anı ifade eder. Dolayısıyla, 'kırmak' fiilinden türemiş bir anlamda kullanılmıştır.
- C) Kır çiçekleri topladık.
- Buradaki 'kır' kelimesi, "kırda yetişen, kırsal alana ait" anlamında bir sıfattır ve 'çiçek' kelimesini niteler. Yine "şehir dışındaki açık arazi" anlamındaki 'kır' isminden türemiştir, 'kırmak' fiiliyle ilişkili değildir.
- D) Kır evinde huzur bulduk.
- Bu cümlede de 'kır' kelimesi, "kırda bulunan, kırsal alana ait" anlamında bir sıfattır ve 'ev' kelimesini niteler. Tıpkı C seçeneğindeki gibi, 'kır' isminden türemiş bir kullanımdır, 'kırmak' fiiliyle bir bağlantısı yoktur.
Görüldüğü gibi, sadece B seçeneğindeki 'kırınca' kelimesi doğrudan 'kırmak' fiilinden türemiştir.
Cevap B seçeneğidir.
