Eş Sesli (Sesteş) Kelimelerin Cümle İçindeki Anlamı Nasıl Belirlenir? Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'el' kelimesi 'uzuv' anlamında kullanılmamıştır?

A) Elini yıkadıktan sonra yemeğe oturdu.
B) El işi yapmayı çok sever.
C) Eline bir kitap alıp okumaya başladı.
D) El arabasıyla yük taşıdı.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, 'el' kelimesinin farklı anlamlarını inceleyerek, hangi cümlede 'uzuv' (yani vücudumuzdaki bir organ, kolumuzun ucundaki kısım) anlamında kullanılmadığını bulacağız. Haydi her seçeneği tek tek inceleyelim:

• A) Elini yıkadıktan sonra yemeğe oturdu.

  Bu cümlede 'el' kelimesi, vücudumuzdaki bir uzuv olan, parmaklarımızla birlikte kullandığımız organımız anlamında kullanılmıştır. Yemekten önce temizlenmesi gereken organımızdır.

• B) El işi yapmayı çok sever.

  'El işi' ifadesi, genellikle iğne oyası, örgü, nakış gibi elle yapılan zanaatları veya uğraşları ifade eder. Burada 'el' kelimesi, bu tür işlerin yapıldığı organımız olan uzvu işaret eder. Yani, 'elle yapılan iş' anlamındadır ve dolayısıyla 'el' yine uzuv anlamını taşır.

• C) Eline bir kitap alıp okumaya başladı.

  Bu cümlede 'el' kelimesi, bir nesneyi (kitabı) tutmak için kullandığımız, vücudumuzdaki uzuv olan organımız anlamında kullanılmıştır.

• D) El arabasıyla yük taşıdı.

  'El arabası', genellikle tek tekerlekli, elle itilerek veya çekilerek yük taşımaya yarayan bir araçtır. Bu ifadede 'el' kelimesi, aracın elle kullanıldığını, manuel olduğunu belirtir. Yani 'el' burada bir uzuv olarak değil, bir aracın çalışma prensibini (elle çalıştırılan) veya türünü (elle taşınan) niteleyen bir kelime olarak kullanılmıştır. 'El arabası' bir bütün olarak bir araç adıdır ve 'el' kelimesi tek başına 'uzuv' anlamında değildir.

Gördüğünüz gibi, A, B ve C seçeneklerinde 'el' kelimesi doğrudan veya dolaylı olarak vücudumuzdaki uzuv olan elimizi ifade ederken, D seçeneğinde 'el arabası' ifadesi içinde 'el' kelimesi bir aracın elle kullanıldığını belirtmek için kullanılmıştır ve uzuv anlamı taşımaz.

Cevap D seçeneğidir.