Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle "eksiltili cümle" kavramını ve bu tür cümleleri nasıl tanıyacağımızı öğreneceğiz. Eksiltili cümle, bir cümlenin anlamı tamamlanmış olmasına rağmen, bazı temel öğelerinin (genellikle yükleminin) söylenmeyip okuyucu veya dinleyici tarafından tamamlanmasının beklendiği cümlelerdir. Yani, cümlenin anlamı açıktır ama dil bilgisel olarak bazı kısımları eksiktir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sen de mi buradasın?
- Bu cümlede "buradasın" yüklemi açıkça belirtilmiştir. "Sen" ise öznedir. Cümle, dil bilgisel olarak tamdır ve herhangi bir öğesi eksik değildir.
- B) Ne güzel bir manzara!
- Bu cümle bir ünlem cümlesidir ve bir hayranlığı ifade eder. Ancak dikkat ederseniz, cümlede bir yüklem bulunmamaktadır. "Ne güzel bir manzara var!", "Ne güzel bir manzara bu!" veya "Ne güzel bir manzara görüyorum!" gibi yüklemlerden biri kastedilmektedir. Yüklem söylenmemiş olmasına rağmen, cümlenin anlamı herkes tarafından kolayca anlaşılır. İşte bu durum, eksiltili cümlenin en belirgin özelliğidir.
- C) Oraya gidip geldi.
- Bu cümlede "gidip geldi" birleşik fiili yüklemdir. "O" ise gizli öznedir. Cümle, dil bilgisel olarak tamdır ve herhangi bir öğesi eksik değildir.
- D) Hemen buraya gel.
- Bu cümlede "gel" fiili yüklemdir ve emir kipindedir. "Sen" ise gizli öznedir. Cümle, dil bilgisel olarak tamdır ve herhangi bir öğesi eksik değildir.
Yukarıdaki incelemelerden de anlaşıldığı gibi, "Ne güzel bir manzara!" cümlesinde yüklem eksiktir ancak anlam tamamdır. Bu nedenle, bu cümle eksiltili bir cümledir.
Cevap B seçeneğidir.
