Tepkime denkleştirme soruları 10. sınıf Test 1

KClO₃ → KCl + O₂ denklemini denkleştirdiğimizde O₂'nin katsayısı kaç olur?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5

• Merhaba sevgili öğrenciler! Kimyasal denklemleri denkleştirmek, kimyanın temel ve çok önemli bir konusudur. Bu soruda, bir tepkime denklemini adım adım denkleştirerek $O_2$'nin katsayısını bulacağız.

• Öncelikle verilen denklemi yazalım: $KClO_3 \rightarrow KCl + O_2$.

• Bir denklemi denkleştirmek demek, tepkimeye giren maddelerdeki (sol taraf) her bir elementin atom sayısının, tepkime sonucunda oluşan ürünlerdeki (sağ taraf) aynı elementin atom sayısına eşit olması demektir. Atomlar yoktan var olmaz, vardan yok olmaz; sadece yeniden düzenlenirler.

• Şimdi denkleştirme yapmadan önce, her bir elementin girenler ve ürünler tarafındaki atom sayılarını listeleyelim:

  • Girenler ($KClO_3$):
  • Potasyum (K): 1 atom
  • Klor (Cl): 1 atom
  • Oksijen (O): 3 atom
  • Ürünler ($KCl + O_2$):
  • Potasyum (K): 1 atom
  • Klor (Cl): 1 atom
  • Oksijen (O): 2 atom

• Denkleştirmeye genellikle oksijen ve hidrojenden farklı elementlerden başlanır. Bu denklemde K ve Cl atomları her iki tarafta da 1'er tane olduğu için şu an dengededirler. Onlara dokunmadan oksijen atomlarına geçebiliriz.

• Şimdi oksijen (O) atomlarını denkleştirelim:

  • Girenler tarafında 3 oksijen atomu ($KClO_3$'teki $O_3$).
  • Ürünler tarafında 2 oksijen atomu ($O_2$'deki $O_2$).
  • 3 ve 2'nin en küçük ortak katı (EKOK) 6'dır. Yani her iki tarafta da 6 oksijen atomu olmasını hedeflemeliyiz.
  • Girenler tarafındaki $KClO_3$'ün katsayısını 2 yaparsak: $2KClO_3$. Böylece 2 x 3 = 6 oksijen atomu olur.
  • Ürünler tarafındaki $O_2$'nin katsayısını 3 yaparsak: $3O_2$. Böylece 3 x 2 = 6 oksijen atomu olur.
  • Denklemimiz bu haliyle şöyle görünür: $2KClO_3 \rightarrow KCl + 3O_2$.

• Oksijen atomlarını denkleştirdikten sonra, diğer elementlerin (K ve Cl) durumunu tekrar kontrol etmeliyiz:

  • Girenler tarafında ($2KClO_3$):
  • Potasyum (K): 2 atom (2 x 1)
  • Klor (Cl): 2 atom (2 x 1)
  • Oksijen (O): 6 atom (2 x 3)
  • Ürünler tarafında ($KCl + 3O_2$):
  • Potasyum (K): 1 atom
  • Klor (Cl): 1 atom
  • Oksijen (O): 6 atom (3 x 2)

• Gördüğümüz gibi, girenler tarafında 2 K ve 2 Cl atomu varken, ürünler tarafında hala 1 K ve 1 Cl atomu var. Bu atomları dengelemek için ürünler tarafındaki $KCl$'nin katsayısını 2 yapmalıyız.

• Denklemimiz son haliyle şöyle olur: $2KClO_3 \rightarrow 2KCl + 3O_2$.

• Şimdi son denklemi kontrol edelim:

  • Girenler ($2KClO_3$): K=2, Cl=2, O=6
  • Ürünler ($2KCl + 3O_2$): K=2, Cl=2, O=6

  Her iki taraftaki atom sayıları eşitlendi. Denklemimiz başarıyla denkleştirildi!

• Soru, denklemi denkleştirdiğimizde $O_2$'nin katsayısının kaç olduğunu soruyor. Denkleştirilmiş denklemde $O_2$'nin katsayısı 3'tür.

Cevap C seçeneğidir.