Sevgili öğrenciler, bu soruda bir hikayede anlatıcının olayları nasıl gördüğünü ve okuyucuya nasıl aktardığını belirleyen temel unsuru bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mekan: Mekan, hikayenin geçtiği yerdir. Olayların nerede yaşandığını, atmosferi ve karakterlerin içinde bulunduğu ortamı gösterir. Ancak anlatıcının olayları nasıl gördüğünü veya aktardığını doğrudan belirlemez. Mekan, anlatıcının bakış açısını etkileyebilir ama kendisi bakış açısı değildir.
- B) Zaman: Zaman, olayların ne zaman geçtiğini, hangi dönemde yaşandığını belirtir. Hikayenin kronolojisi, geçmiş, şimdi veya gelecek gibi zaman dilimleri hikayeye derinlik katar. Ancak anlatıcının olaylara hangi pencereden baktığını veya ne kadar bilgiye sahip olduğunu belirleyen unsur zaman değildir.
- C) Anlatıcı bakış açısı: Anlatıcı bakış açısı, hikayeyi kimin anlattığı ve olayları hangi perspektiften gördüğüdür. Bu, anlatıcının olaylara ne kadar hakim olduğunu (her şeyi bilen mi, sadece gördüklerini mi anlatan mı), karakterlerin iç dünyasına girip giremediğini ve olayları okuyucuya nasıl sunduğunu belirler. Örneğin, birinci tekil şahıs (ben) anlatıcı kendi yaşadıklarını ve hissettiklerini aktarırken, üçüncü tekil şahıs (o) anlatıcı olayları dışarıdan gözlemleyebilir veya her şeyi bilen bir konumda olabilir. İşte bu "nasıl gördüğünü ve aktardığını" doğrudan belirleyen unsurdur.
- D) Tema: Tema, hikayenin ana fikri, vermek istediği mesaj veya işlediği konudur (örneğin aşk, dostluk, yalnızlık, adalet). Hikayenin ne hakkında olduğunu gösterir ama olayların nasıl anlatıldığını veya anlatıcının perspektifini belirlemez.
- E) Olay örgüsü: Olay örgüsü, hikayedeki olayların birbiriyle bağlantılı ve mantıksal bir sıra içinde düzenlenmesidir. Giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini kapsar; olayların akışını ve karakterlerin başına gelenleri anlatır. Olay örgüsü, hikayenin "ne" olduğunu açıklarken, anlatıcının bakış açısı "nasıl" anlatıldığını belirler.
Bu açıklamalar ışığında, anlatıcının olayları nasıl gördüğünü ve okuyucuya nasıl aktardığını belirleyen en temel unsurun "anlatıcı bakış açısı" olduğu açıktır.
Cevap C seçeneğidir.
