Altın orta doktrininde 'iffet' erdemi hangi aşırılıklar arasında yer alır?
A) Cimrilik ve savurganlık
B) Zevk düşkünlüğü ve duyarsızlık
C) Korkaklık ve gözükaralık
D) Öfke ve kayıtsızlık
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Antik Yunan filozofu Aristoteles'in meşhur "Altın Orta Doktrini"ni ve bu doktrin çerçevesinde "iffet" erdeminin hangi aşırılıklar arasında yer aldığını anlamamız isteniyor.
- Altın Orta Doktrini Nedir? Aristoteles'e göre her erdem, iki aşırı uç (bir eksiklik ve bir aşırılık) arasında yer alan "orta nokta"dır. Ne çok fazla ne de çok az olmak, doğru dengeyi bulmaktır. Örneğin, cesaret, korkaklık (eksiklik) ile gözükaralık (aşırılık) arasındaki orta noktadır.
- "İffet" Erdemi Ne Anlama Gelir? "İffet" kelimesi genellikle cinsel konularda ölçülü olmakla ilişkilendirilse de, Aristoteles felsefesinde daha geniş bir anlamda "ölçülülük" veya "ılımlılık" (temperance) olarak da kullanılır. Bu, özellikle bedensel zevkler (yemek, içmek, cinsel hazlar) konusunda aşırıya kaçmamak, nefse hakim olmak ve doğru dengeyi bulmak demektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Cimrilik ve savurganlık: Bu aşırılıklar "cömertlik" erdemiyle ilgilidir. Cimrilik cömertliğin eksikliği, savurganlık ise aşırılığıdır. Dolayısıyla "iffet" ile doğrudan ilişkili değildir.
- B) Zevk düşkünlüğü ve duyarsızlık:
- Zevk düşkünlüğü (Hedonizm/Aşırı hazcılık): Bu, bedensel zevklere (yemek, içmek, cinsel hazlar) aşırı düşkün olmak, kendini bu zevklerin kontrolüne bırakmak demektir. Bu, "iffet" erdeminin aşırıya kaçan, ölçüsüz halidir.
- Duyarsızlık (Apathy/Hazlara karşı ilgisizlik): Bu ise bedensel zevklere karşı tamamen kayıtsız kalmak, hatta doğal ve sağlıklı zevklerden bile mahrum kalmak anlamına gelir. Bu, "iffet" erdeminin eksiklik tarafıdır; çünkü erdem, zevkleri tamamen reddetmek değil, onları doğru bir şekilde yönetmektir.
Bu iki aşırılık, "iffet" erdeminin tam olarak ortasında yer aldığı uçları temsil eder. İffetli kişi, ne zevklerin kölesi olur ne de zevklere tamamen sırt çevirir; aksine, onlara karşı ölçülü ve dengeli bir tutum sergiler.
- C) Korkaklık ve gözükaralık: Bu aşırılıklar "cesaret" erdemiyle ilgilidir. Korkaklık cesaretin eksikliği, gözükaralık ise aşırılığıdır. "İffet" ile ilişkili değildir.
- D) Öfke ve kayıtsızlık: Bu aşırılıklar genellikle "sakinlik" veya "uyumlu olmak" gibi erdemlerle ilgilidir. Aşırı öfke bir aşırılıkken, haksızlıklara karşı tamamen kayıtsız kalmak bir eksiklik olabilir. Ancak "iffet"in bedensel zevklerle olan ilişkisi düşünüldüğünde, bu seçenek doğru değildir.
Bu durumda, "iffet" erdemi, bedensel zevklere aşırı düşkünlük ile bu zevklere karşı tamamen duyarsız kalma arasındaki dengeyi ifade eder.
Cevap B seçeneğidir.
