Edebi akımlar 11. sınıf Test 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Natüralizm akımı için doğru değildir?

A) İnsan davranışları kalıtım ve çevre etkisiyle açıklanır.
B) Eserlerde gözlem ve deney yöntemleri kullanılır.
C) Yazarlar tarafsız bir gözlemci gibi davranır.
D) Duygusal ve lirik bir anlatım benimsenir.
E) Toplumun alt tabakalarından karakterler seçilir.

Natüralizm akımı, 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış, Realizm'in daha ileri ve katı bir biçimi olarak kabul edilen bir edebiyat akımıdır. Bilimsel determinizmden (belirlenimcilik) etkilenerek, insanı ve toplumu bilimsel bir gözle incelemeyi hedefler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) İnsan davranışları kalıtım ve çevre etkisiyle açıklanır.

  Bu ifade, Natüralizm'in temel prensiplerinden biridir. Natüralist yazarlar, insan karakterinin ve davranışlarının genetik miras (kalıtım) ve içinde yaşanılan sosyal, ekonomik ve fiziksel çevre tarafından belirlendiğine inanır. Bu duruma "determinizm" denir. Dolayısıyla bu ifade Natüralizm için doğrudur.

• B) Eserlerde gözlem ve deney yöntemleri kullanılır.

  Natüralistler, edebiyatı bir bilim dalı gibi görürler. Yazarlar, bir bilim insanı gibi toplumu ve insanı gözlemler, karakterlerini belirli koşullar altında "deney" yaparak inceler ve sonuçlarını eserlerinde sunar. Amaç, gerçekliği bilimsel bir titizlikle ortaya koymaktır. Dolayısıyla bu ifade Natüralizm için doğrudur.

• C) Yazarlar tarafsız bir gözlemci gibi davranır.

  Natüralist yazarlar, eserlerinde kendi duygu, düşünce ve yorumlarını katmaktan kaçınır. Olayları ve karakterleri nesnel, objektif bir bakış açısıyla, adeta bir kameranın kaydettiği gibi, olduğu gibi aktarmayı hedeflerler. Amaç, okuyucuyu yönlendirmek değil, gerçeği çıplak bir şekilde sunmaktır. Dolayısıyla bu ifade Natüralizm için doğrudur.

• D) Duygusal ve lirik bir anlatım benimsenir.

  Natüralizm, gerçekliği tüm çıplaklığıyla, çoğu zaman acımasız ve çirkin yönleriyle ele alır. Bu akımda duygusallık, romantizm veya lirik (coşkulu, şiirsel) bir anlatım yerine, daha çok kuru, nesnel, detaycı ve hatta bazen sert bir dil kullanılır. Duygusal ve lirik anlatım, genellikle Romantizm gibi akımların özelliğidir. Natüralizm, aşırı duygusallıktan ve süslü ifadelerden kaçınır. Dolayısıyla bu ifade Natüralizm için doğru değildir.

• E) Toplumun alt tabakalarından karakterler seçilir.

  Natüralizm, genellikle toplumun yoksul, ezilmiş, marjinalleşmiş kesimlerinden karakterleri ele alır. Bu karakterlerin kalıtım ve çevre koşulları altında nasıl şekillendiğini, hayatta kalma mücadelelerini ve toplumsal sorunlarını gerçekçi bir şekilde gözler önüne sermeyi hedefler. Bu, akımın toplumsal gerçekliği yansıtma amacının bir parçasıdır. Dolayısıyla bu ifade Natüralizm için doğrudur.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, duygusal ve lirik bir anlatım Natüralizm akımının özelliklerinden biri değildir.

Cevap D seçeneğidir.