Yer kabuğu (Taş Küre) özellikleri Test 1

Bir jeolog, farklı bölgelerde yer kabuğu kalınlığını ölçmüş ve şu sonuçları elde etmiştir:
- Himalaya Dağları: 70 km
- Anadolu Platosu: 45 km
- Atlas Okyanusu: 10 km
- Büyük Okyanus: 7 km
Bu verilere dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

A) Okyanus kabuğu kıtasal kabuktan daha incedir
B) Dağlık bölgelerde kabuk kalınlığı artmaktadır
C) Kabuk kalınlığı ile yükseklik arasında doğru orantı vardır
D) Tüm kıtaların kabuk kalınlığı aynıdır

Soru Analizi:

• Bir jeologun farklı bölgelerde yaptığı yer kabuğu kalınlığı ölçümleri bize dört farklı örnek sunmuştur: Himalaya Dağları (70 km), Anadolu Platosu (45 km), Atlas Okyanusu (10 km) ve Büyük Okyanus (7 km).
• Bu verilere dayanarak hangi çıkarımın yapılamayacağını bulmak için her bir seçeneği tek tek değerlendirmeliyiz.

Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

• A) Okyanus kabuğu kıtasal kabuktan daha incedir

  Verilere baktığımızda, kıtasal bölgeler olan Himalaya Dağları'nda 70 km ve Anadolu Platosu'nda 45 km kabuk kalınlığı görüyoruz. Okyanus bölgeleri olan Atlas Okyanusu'nda 10 km ve Büyük Okyanus'ta 7 km kabuk kalınlığı mevcuttur. Görüldüğü gibi, okyanus kabukları (7-10 km) kıtasal kabuklardan (45-70 km) belirgin şekilde daha incedir. Bu çıkarım yapılabilir.

• B) Dağlık bölgelerde kabuk kalınlığı artmaktadır

  En yüksek ve dağlık bölge olan Himalaya Dağları'nda kabuk kalınlığı 70 km ile en fazladır. Anadolu Platosu, Himalayalara göre daha az dağlık olmasına rağmen, okyanuslara göre daha yüksek bir bölgedir ve kabuk kalınlığı 45 km'dir. Okyanuslar ise en alçak bölgelerdir ve kabuk kalınlıkları en düşüktür (7-10 km). Bu durum, dağlık bölgelerde kabuk kalınlığının arttığını açıkça göstermektedir. Bu çıkarım yapılabilir.

• C) Kabuk kalınlığı ile yükseklik arasında doğru orantı vardır

  Verileri yükseklik sırasına göre incelersek: En yüksek bölge olan Himalaya Dağları (70 km) en kalın kabuğa sahiptir. Orta yükseklikteki Anadolu Platosu (45 km) orta kalınlıkta kabuğa sahiptir. En alçak bölgeler olan okyanuslar (7-10 km) ise en ince kabuğa sahiptir. Bu gözlem, yükseklik arttıkça yer kabuğu kalınlığının da arttığını, yani aralarında doğru orantı olduğunu göstermektedir. Bu çıkarım yapılabilir.

• D) Tüm kıtaların kabuk kalınlığı aynıdır

  Verilerde Himalaya Dağları (70 km) ve Anadolu Platosu (45 km) gibi iki farklı kıtasal bölge bulunmaktadır. Bu iki kıtasal bölgenin kabuk kalınlıkları birbirinden farklıdır (70 km ve 45 km). Sadece bu iki örnek bile "tüm kıtaların kabuk kalınlığı aynıdır" çıkarımının yanlış olduğunu göstermektedir. Ayrıca, elimizdeki veriler tüm kıtaları kapsamadığı için böyle genel bir yargıya varmak mümkün değildir. Bu çıkarım yapılamaz.

Sonuç:

• Verilen bilgilere dayanarak A, B ve C seçeneklerindeki çıkarımlar yapılabilirken, D seçeneğindeki çıkarım yapılamaz.

Cevap D seçeneğidir.