Sevgili öğrenciler, bu soruda hangi cümledeki fiilin geçişli olmadığını, yani nesne alamayan bir fiil olduğunu bulacağız. Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamak için çok basit bir yöntemimiz var: Fiile "neyi?" veya "kimi?" sorularını sorarız. Eğer bu sorulara anlamlı bir cevap alabiliyorsak, o fiil geçişlidir ve nesne alabilir demektir. Eğer cevap alamıyorsak, o fiil geçişsizdir ve nesne alamaz.
- Geçişli Fiil (Nesne Alan Fiil): "Neyi?" veya "Kimi?" sorularına cevap verebilen fiillerdir. Örneğin, "okumak" fiili için "kitabı okumak" diyebiliriz.
- Geçişsiz Fiil (Nesne Almayan Fiil): "Neyi?" veya "Kimi?" sorularına cevap veremeyen fiillerdir. Örneğin, "uyumak" fiili için "neyi uyumak?" veya "kimi uyumak?" diye soramayız.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çocuk topu fırlattı.
Fiilimiz "fırlattı". Cümleye "Neyi fırlattı?" diye sorduğumuzda "topu" cevabını alıyoruz. Demek ki bu fiil nesne almıştır ve geçişlidir.
- B) Kuş uçtu.
Fiilimiz "uçtu". Cümleye "Neyi uçtu?" veya "Kimi uçtu?" diye sorduğumuzda herhangi bir cevap alamıyoruz. Bu fiil nesne almamıştır ve alamaz. Dolayısıyla bu fiil geçişsizdir.
- C) Anne pasta yaptı.
Fiilimiz "yaptı". Cümleye "Neyi yaptı?" diye sorduğumuzda "pasta" cevabını alıyoruz. Bu fiil nesne almıştır ve geçişlidir.
- D) Öğretmen problemi çözdü.
Fiilimiz "çözdü". Cümleye "Neyi çözdü?" diye sorduğumuzda "problemi" cevabını alıyoruz. Bu fiil nesne almıştır ve geçişlidir.
- E) Müdür kararı verdi.
Fiilimiz "verdi". Cümleye "Neyi verdi?" diye sorduğumuzda "kararı" cevabını alıyoruz. Bu fiil nesne almıştır ve geçişlidir.
Gördüğümüz gibi, sadece "Kuş uçtu." cümlesindeki "uçtu" fiili "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap vermediği için geçişsizdir.
Cevap B seçeneğidir.
