10. "Dil" kelimesi, "İnsanların düşündüklerini ve duyduklarını bildirmek için kullandıkları sesli işaretler sistemi" anlamındadır. Ancak "dil" aynı zamanda "Bir yiyeceğin tadını almaya yarayan organ" anlamına da gelir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "dil" kelimesi bu ikinci anlamda kullanılmıştır?
A) Çok fazla dil bilmek, kariyerinde ona büyük avantaj sağladı.
B) Çok sıcak çorbayı hızlıca içmeye çalışınca dilini yaktı.
C) Şair, şiirlerinde olağanüstü bir dil zenginliği sergiliyor.
D) Bu konuyu onunla hangi dille anlatacağımı bilemiyorum.
Sevgili öğrenciler, kelimelerin birden fazla anlamı olabilir ve bu durum, cümledeki bağlama göre doğru anlamı bulmamızı gerektirir. Bu soruda da "dil" kelimesinin farklı anlamlarını ayırt etmemiz isteniyor. Hadi birlikte adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, soruda bize "dil" kelimesinin iki farklı anlamı verilmiş:
- Birinci anlam: "İnsanların düşündüklerini ve duyduklarını bildirmek için kullandıkları sesli işaretler sistemi" (Örneğin, Türkçe, İngilizce gibi konuşma dilleri).
- İkinci anlam: "Bir yiyeceğin tadını almaya yarayan organ" (Ağzımızdaki organ).
- Bizden istenen, "dil" kelimesinin bu ikinci anlamda kullanıldığı cümleyi bulmaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çok fazla dil bilmek, kariyerinde ona büyük avantaj sağladı.
- Bu cümlede "dil bilmek" ifadesi, farklı konuşma dillerini (Türkçe, İngilizce, Almanca vb.) bilmek anlamına gelir. Bu, "dil" kelimesinin birinci anlamıdır.
- B) Çok sıcak çorbayı hızlıca içmeye çalışınca dilini yaktı.
- Bu cümlede "dilini yaktı" ifadesi, ağzımızdaki tat alma organının sıcak bir şeyle temas edip zarar görmesi durumunu anlatır. İşte bu, "dil" kelimesinin soruda belirtilen ikinci anlamıdır (organ).
- C) Şair, şiirlerinde olağanüstü bir dil zenginliği sergiliyor.
- Buradaki "dil zenginliği", şairin kullandığı kelimelerin, anlatım biçimlerinin ve ifade gücünün çeşitliliğini ifade eder. Bu da "dil" kelimesinin birinci anlamıyla (anlatım biçimi, ifade sistemi) ilgilidir.
- D) Bu konuyu onunla hangi dille anlatacağımı bilemiyorum.
- Bu cümlede "hangi dille anlatmak", bir konuyu hangi üslup, hangi ifade tarzı veya hangi kelimelerle açıklayacağını bilememek anlamına gelir. Bu da "dil" kelimesinin birinci anlamıyla (iletişim ve ifade biçimi) ilgilidir.
- Görüldüğü gibi, sadece B seçeneğinde "dil" kelimesi, ağzımızdaki organ anlamında kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
