Bu soruda, Türkçe'deki bulunma hâl eki olan '-de' / '-da' / '-te' / '-ta' eklerinin doğru kullanımını bulmamız isteniyor. Bu eklerin yazımında dikkat etmemiz gereken iki temel kural vardır:
- Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşmesi): Eğer kelimenin son harfi "f, s, t, k, ç, ş, h, p" (yani 'fıstıkçı şahap' ünsüzlerinden biri) ile bitiyorsa, bulunma hâl eki '-te' veya '-ta' şeklinde başlar. Aksi takdirde '-de' veya '-da' şeklinde başlar.
- Büyük Ünlü Uyumu: Kelimenin son hecesindeki ünlü harf kalınsa (a, ı, o, u), ek '-da' veya '-ta' olur. İnceyse (e, i, ö, ü), ek '-de' veya '-te' olur.
- Bu ekler, kelimeye bitişik yazılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sınıfta sessizce oturuyoruz.
- "Sınıf" kelimesi 'f' (sert ünsüz) ile bitiyor. Bu yüzden ek '-ta' veya '-te' olmalıdır.
- "Sınıf" kelimesinin son ünlüsü 'ı' (kalın ünlü) olduğu için ek '-ta' olmalıdır.
- "Sınıfta" yazımı doğrudur.
- B) Parkda oyun oynuyorlar.
- "Park" kelimesi 'k' (sert ünsüz) ile bitiyor. Bu yüzden ek '-ta' veya '-te' olmalıdır.
- "Park" kelimesinin son ünlüsü 'a' (kalın ünlü) olduğu için ek '-ta' olmalıdır.
- Cümlede "Parkda" şeklinde yazılmıştır. Doğrusu "Parkta" olmalıydı. Bu cümlede '-de' eki yanlış yazılmıştır.
- C) Masada kitaplar duruyor.
- "Masa" kelimesi 'a' (ünlü harf) ile bitiyor. Bu yüzden ek '-da' veya '-de' olmalıdır.
- "Masa" kelimesinin son ünlüsü 'a' (kalın ünlü) olduğu için ek '-da' olmalıdır.
- "Masada" yazımı doğrudur.
- D) Bahçede ağaçlar var.
- "Bahçe" kelimesi 'e' (ünlü harf) ile bitiyor. Bu yüzden ek '-da' veya '-de' olmalıdır.
- "Bahçe" kelimesinin son ünlüsü 'e' (ince ünlü) olduğu için ek '-de' olmalıdır.
- "Bahçede" yazımı doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "Parkda" kelimesi ünsüz benzeşmesi kuralına uymadığı için yanlış yazılmıştır. Doğrusu "Parkta" olmalıdır.
Cevap B seçeneğidir.
