Fiilimsiler TYT çıkmış sorular Test 1

🎓 Fiilimsiler TYT çıkmış sorular Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, TYT Türkçe'de sıklıkla karşılaşılan fiilimsiler konusunu kapsamaktadır. İsim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil başlıkları altında, bu fiilimsi türlerinin temel özelliklerini ve cümle içindeki kullanımlarını öğreneceksiniz.

📌 Fiilimsiler

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türeyen, ancak fiillerin tüm özelliklerini taşımayan sözcüklerdir. Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılabilirler.

• Fiilimsiler, fiiller gibi hareket veya durumu ifade ederler.
• Fiilimsiler, isimler gibi çekim eki alabilirler (çoğul eki, iyelik eki vb.).
• Fiilimsiler, fiiller gibi olumsuzluk eki alabilirler ( -me / -ma ).
• Fiilimsiler, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılırlar.

⚠️ Dikkat: Fiilimsiler, fiil çekim eklerini (kip ve şahıs ekleri) alamazlar. Bu, onları fiillerden ayıran en önemli özelliktir.

📌 İsim-Fiil (Ad-Eylem)

İsim-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen belirli eklerle türetilir ve cümlede isim gibi kullanılırlar.

• İsim-fiil ekleri: -ma / -me, -ış / -iş / -uş / -üş, -mak / -mek
• Örnekler: "Okumak güzeldir." (okumak), "Gelişin beni mutlu etti." (gelişin), "Ağlama beni üzer." (ağlama)
• İsim-fiiller tamlama kurabilirler. Örneğin: "kitap okuma alışkanlığı"

💡 İpucu: "-ma / -me" ekinin isim-fiil eki mi yoksa olumsuzluk eki mi olduğunu anlamak için cümlenin anlamına bakılmalıdır. Olumsuzluk eki fiili olumsuz yaparken, isim-fiil eki fiilden isim türetir.

📌 Sıfat-Fiil (Ortaç)

Sıfat-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen belirli eklerle türetilir ve cümlede sıfat gibi kullanılırlar. Niteledikleri isimle birlikte sıfat tamlaması oluştururlar.

• Sıfat-fiil ekleri: -an / -en, -ası / -esi, -maz / -mez, -ar / -er, -dık / -dik / -duk / -dük, -acak / -ecek, -mış / -miş / -muş / -müş
• Örnekler: "Koşan çocuk düştü." (koşan), "Görünmez kaza." (görünmez), "Okunacak kitaplar." (okunacak)
• Sıfat-fiiller çekimli fiil gibi kullanılabilir. Örneğin: "Bildiğim kadarıyla o geldi."
• Sıfat-fiiller isimleşebilir. Örneğin: "Gelen gideni aratır."

⚠️ Dikkat: Sıfat-fiillerdeki "-ar / -er", "-maz / -mez", "-acak / -ecek" ekleri, geniş zaman ve gelecek zaman kipleriyle karıştırılmamalıdır. Sıfat-fiillerde bu ekler sıfat görevinde kullanılırken, kipler fiili zaman bakımından belirtir.

📌 Zarf-Fiil (Ulaç / Bağ-Fiil)

Zarf-fiiller, fiil kök veya gövdelerine getirilen belirli eklerle türetilir ve cümlede zarf gibi kullanılırlar. Fiilin nasıl, ne zaman veya hangi şartla yapıldığını belirtirler.

• Zarf-fiil ekleri: -ken, -alı / -eli, -madan / -meden, -ınca / -ince / -unca / -ünce, -ıp / -ip / -up / -üp, -arak / -erek, -dıkça / -dikçe / -dukça / -dükçe, -casına / -cesine, -meksizin, -r...-maz, -a...-a, -e...-e
• Örnekler: "Gülerek konuştu." (gülerek), "Gelince haber ver." (gelince), "Ağlamadan duramam." (ağlamadan)
• Zarf-fiiller cümleye zaman, durum, neden-sonuç gibi anlamlar katabilirler.

💡 İpucu: Zarf-fiilleri bulmak için fiile "nasıl", "ne zaman", "niçin" gibi sorular sorulabilir. Bu sorulara cevap veren sözcük veya söz öbeği zarf-fiildir.