Merhaba arkadaşlar, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım!
Öncelikle sorudaki cümleyi dikkatlice okuyalım: "Kebapçı dükkanının önünde uzun bir kuyruk vardı."
Şimdi de şıklardaki ses olaylarını hatırlayalım ve cümlede olup olmadığını kontrol edelim:
- A) Ünsüz Yumuşaması: Sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde, bu sert ünsüzler yumuşar (b, c, d, ğ). Örneğin, "kitap" kelimesi "-ı" ekini aldığında "kitabı" olur ve "p" sesi "b"ye dönüşür. Cümlemizde böyle bir durum var mı? "Dükkanının" kelimesinde "k" sesi "ğ"ye dönüşmüş. Bu nedenle ünsüz yumuşaması var gibi duruyor. Ama dikkatli olmalıyız, diğer şıkları da kontrol etmeliyiz!
- B) Ünlü Düşmesi: Bir kelimenin içindeki ünlünün düşmesidir. Örneğin, "ağız" kelimesi "-ım" ekini aldığında "ağzım" olur ve "ı" ünlüsü düşer. Cümlemizde böyle bir durum yok.
- C) Ünsüz Benzeşmesi: Sert ünsüzlerden (f, s, ş, h, p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimeye, süreksiz sert ünsüzlerden (c, d, g) biriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz sertleşerek (ç, t, k) kelimeye uyar. Örneğin, "seç-gin" kelimesi "seçkin" olur. Cümlemizde "kebapçı" kelimesi var. "Kebap" kelimesi "p" sert ünsüzü ile bitiyor ve "-cı" eki alıyor. Normalde "-cı" eki gelmesi gerekirken, ünsüz benzeşmesiyle "-çı" eki gelmiş. İşte aradığımız ses olayı bu!
- D) Ünlü Daralması: Geniş ünlülerden (a, e) biriyle biten bir fiile "-yor" eki geldiğinde, bu geniş ünlüler daralarak (ı, i, u, ü) olur. Örneğin, "bekle-" fiili "-yor" ekini aldığında "bekliyor" olur ve "e" ünlüsü "i"ye dönüşür. Cümlemizde böyle bir durum yok.
Şimdi tekrar A şıkkına dönelim. "Dükkanının" kelimesindeki "k" sesinin "ğ"ye dönüşmesi ünsüz yumuşamasıdır, evet. Ancak soruda *en belirgin* ses olayını arıyoruz. "Kebapçı" kelimesindeki ünsüz benzeşmesi daha belirgin ve doğrudan gözlemlenebilir bir örnek. Bu nedenle C şıkkı daha doğru bir cevap.
Cevap C seçeneğidir.
