Türkçede bazı kelimeler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında veya başka bir kelimeyle birleşirken içlerindeki bir ünlüyü kaybedebilirler. Bu durum, dilin ses uyumunu ve akıcılığını sağlayan önemli bir özelliktir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bu açıklamaya uygun bir ünlü düşmesi örneği bulunmaktadır? A) Güneşin batışı, gökyüzünü kızıl renklere boyadı.Merhaba sevgili öğrencilerim! Ünlü düşmesi konusunu daha iyi anlamanız için bu soruyu adım adım birlikte inceleyelim.
Ünlü düşmesi, bir kelimenin yapısı değişirken (örneğin, ek alırken veya başka bir kelimeyle birleşirken) içindeki bir ünlünün düşmesidir. Bu durum genellikle kelimenin daha kolay telaffuz edilmesini sağlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede herhangi bir kelime ek alırken veya birleşirken ünlü kaybına uğramamıştır. "Batışı" kelimesinde herhangi bir düşme olayı yoktur.
Bu cümlede de ünlü düşmesi örneği bulunmamaktadır. Kelimeler orijinal hallerini korumaktadır.
Bu seçenekte de herhangi bir ünlü düşmesi olayı gözlenmemektedir. Kelimelerdeki ünlüler korunmuştur.
İşte aradığımız örnek burada! "Burun" kelimesi "-ı" iyelik ekini aldığında "burnu" şeklinde yazılır ve söylenir. Ancak kelimenin aslı "burın" şeklindedir. Buradaki "ı" ünlüsü düşerek kelime "burnu" şeklini almıştır. Bu durum ünlü düşmesine bir örnektir.
Bu nedenle, doğru cevap D seçeneğidir.
