Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir cümlenin anlamını tamamlamak için 'nereye' sorusuna cevap veren bir zarf tümlecinin eksik olduğu seçeneği bulmamız isteniyor. Öncelikle 'nereye' sorusunun ne anlama geldiğini ve hangi ögeyi buldurduğunu hatırlayalım:
- 'Nereye' sorusu, bir eylemin yönünü, hareketin varış noktasını veya gerçekleştiği yeri belirtmek için kullanılır. Bu soruya cevap veren ögeler genellikle yer tamlayıcısı (dolaylı tümleç) veya yön bildiren zarf tümleci olabilir. Özellikle 'içeri, dışarı, aşağı, yukarı, ileri, geri' gibi kelimeler ek almadan kullanıldıklarında yön zarfı (zarf tümleci) olurlar.
- Bir cümlenin anlamının tam olması için, bazı fiillerin mutlaka bir yön veya yer bildiren ögeye ihtiyacı vardır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kedi miyavladı.
- Bu cümlede 'miyavlamak' fiili, bir ses çıkarma eylemini ifade eder. Bu eylem bir yere doğru yönelme veya bir varış noktası gerektirmez. 'Nereye miyavladı?' sorusu bu fiil için anlamsızdır. Dolayısıyla, bir zarf tümleci eksik değildir.
- B) Çocuk ağladı.
- 'Ağlamak' fiili de bir duygu durumunu veya ses çıkarma eylemini ifade eder. Bu fiil de bir yere doğru yönelme bildirmez. 'Nereye ağladı?' sorusu bu fiil için uygun değildir. Bu cümlede de bir zarf tümleci eksik değildir.
- C) Kuş uçtu.
- 'Uçmak' fiili, bir yerden başka bir yere doğru hareket etme eylemini ifade eder. Bir kuş uçtuğunda, genellikle bir yöne (yukarı, aşağı, ileri, geri) veya bir yere (ağaca, yuvaya, gökyüzüne) doğru hareket eder. Bu cümlede kuşun nereye uçtuğu belirtilmemiştir. Örneğin, "Kuş yukarı uçtu." veya "Kuş ağaca uçtu." gibi bir ifade eklenebilir. "Yukarı" kelimesi burada 'nereye' sorusuna cevap veren bir zarf tümleci olur. Bu nedenle, 'nereye' sorusuna cevap veren bir zarf tümleci bu cümlede eksiktir ve cümlenin anlamını daha da zenginleştirecek bir ögeye ihtiyaç vardır.
- D) Araba durdu.
- 'Durmak' fiili, bir hareketin sona ermesini veya sabit kalmayı ifade eder. Bu fiil de bir yere doğru yönelme veya bir varış noktası gerektirmez. 'Nereye durdu?' sorusu bu fiil için anlamsızdır. Bu cümlede de bir zarf tümleci eksik değildir.
Sonuç olarak, 'uçmak' fiili hareket bildiren bir fiil olduğu için, eylemin yönünü veya varış noktasını belirten bir ögeye (zarf tümleci veya yer tamlayıcısı) ihtiyaç duyar. Diğer fiiller ise böyle bir ögeye ihtiyaç duymaz.
Cevap C seçeneğidir.
