GPS sisteminde kullanılan uydular hangi yörüngede bulunur?
GPS (Küresel Konumlandırma Sistemi), dünya genelinde konum, hız ve zaman bilgisi sağlayan bir uydu tabanlı navigasyon sistemidir. Bu sistemin düzgün çalışabilmesi için uyduların belirli bir yörüngede bulunması gerekir. Şimdi seçeneklerdeki yörünge türlerini ve GPS uydularının neden belirli bir yörüngeyi kullandığını inceleyelim:
Bu yörüngeler genellikle 160 km ile 2.000 km arasındaki irtifalarda bulunur. Uydular bu yörüngelerde çok hızlı hareket ederler ve Dünya etrafında bir turu yaklaşık 90-120 dakikada tamamlarlar. Genellikle Dünya gözlem uyduları, bazı iletişim uyduları (örneğin Starlink) ve Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) bu yörüngede yer alır. GPS için ideal değildir çünkü bir uydu belirli bir bölge üzerinde çok kısa süre kalır ve küresel kapsama için çok sayıda uydu ve karmaşık bir ağ gerektirir.
Bu yörüngeler genellikle 2.000 km ile 35.786 km arasındaki irtifalarda bulunur. GPS uyduları, yaklaşık 20.200 km irtifada bu yörüngede yer alır. MEO uyduları, LEO uydularına göre daha geniş bir alanı kapsar ve bir turu yaklaşık 12 saatte tamamlarlar. Bu, GPS uydularının Dünya'nın büyük bir bölümünü aynı anda görmesini ve kullanıcılara sürekli sinyal sağlamasını mümkün kılar. Küresel navigasyon sistemleri (GPS, GLONASS, Galileo) için en uygun yörünge türüdür çünkü hem yeterli kapsama alanı sunar hem de sinyal gecikmesi jeostatik yörüngeye göre daha azdır.
Bu yörünge, Ekvator düzlemi üzerinde yaklaşık 35.786 km irtifada bulunur. Bu irtifadaki bir uydu, Dünya'nın dönüş hızıyla aynı hızda hareket ettiği için Dünya'dan bakıldığında hep aynı noktada sabit duruyormuş gibi görünür. Genellikle televizyon yayıncılığı, hava durumu gözlemi ve iletişim uyduları için kullanılır. GPS için uygun değildir çünkü uydular sadece Ekvator çevresindeki belirli bir bölgeyi kapsar ve kutup bölgelerine yakın yerlerde sinyal zayıflar veya hiç alınamaz. Ayrıca, bu kadar yüksek bir yörüngeden gelen sinyallerin seyahat süresi daha uzun olacağı için konumlandırma hassasiyetini olumsuz etkileyebilir.
Bu, dairesel olmayan, elips şeklinde bir yörünge türüdür. Uydunun Dünya'ya olan uzaklığı yörünge boyunca değişir. Bazı iletişim uyduları (özellikle yüksek enlemleri kapsamak için) veya keşif uyduları bu tür yörüngeleri kullanabilir. Ancak GPS gibi sürekli ve homojen küresel kapsama gerektiren sistemler için standart birincil yörünge türü değildir. GPS uyduları dairesel veya daireselden çok az sapmış yörüngelerde hareket ederler.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, GPS sisteminde kullanılan uydular, küresel kapsama alanı, sinyal gücü ve yörünge periyodu açısından en uygun olan Orta Dünya Yörüngesi'nde (MEO) bulunur.
Cevap B seçeneğidir.
